پیامدهای کارخانه لابراتورهای دارویی طبیعت زنده (سینره) بر روستاهای پیرامون: یک تحلیل عاملی

چکیده مبسوطمقدمه: اجرای پروژه ­های متعدد توسعه ­ای در مناطق مختلف اگرچه پیامدهای مثبت و مطلوب فراوانی به دنبال دارد، از اثرات منفی و ناگوار اجتماعی و اقتصادی آنها نیز نباید غافل شد. از این رو، هدف از انجام این پژوهش واکاوی پیامدهای احداث کارخانه لابراتورهای دارویی طبیعت زنده (سینره) بر مردم روستایی پیرامون (دهستان سررود جنوبی در شهرستان بویراحمد) بود.روش: این مطالعه با رویکردی کمی و به شیوه پیمایش(میدانی) صورت پذیرفت. جامعه آماری تحقیق را ۲۱۵۰خانوار روستائی پیرامون کارخانه لابراتورهای دارویی طبیعت زنده (سینره) در دهستان سررود جنوبی از توابع شهرستان بویراحمد شکل داد. از این تعداد، ۱۱۵ خانوار به روش تصادفی ساده انتخاب و در هر خانوار، سرپرست آن مورد پرسش قرار گرفت. ابزار تحقیق، پرسشنامه­ای محقق ساخته بود که بر اساس مرور پیشینه تحقیق و مشاهدات میدانی تدوین شده بود. پس از تدوین پرسشنامه، اعتبار صوری آن توسط پانلی از متخصصان موضوعی مورد بررسی واصلاح قرار گرفت. داده­ها پس از گردآوری، کدگذاری و با استفاده از نرم افزار آماری SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و از آزمون­های آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار و ضریب تغییرات) و استنباطی (تحلیل عاملی اکتشافی) استفاده شد.یافته ­ها: بر مبنای نتایج، پیامدهای احداث کارخانه در سه بعد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی قابل تفکیک بود. یافته­های حاصل از تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد، بعد اثرات اقتصادی از ترکیب ۳۴ گویه در شش عامل؛ اشتغال و درآمد، اختصاص اعتبارات عمرانی به روستا، رونق اقتصاد، هزینه زندگی، حقوق و مزایا و سرمایه­ گذاری، ۵۹/۶۸ درصد از واریانس این بعد را نشان دادند. در بعد اثرات اجتماعی نیز چهار عامل مشتمل بر ۱۷ گویه شامل حس مکان، امنیت، مهاجرت، و سرمایه اجتماعی در مجموع ۲۲/۶۷ درصد از واریانس آن را تبیین نمودند. همچنین اثرات زیست ­محیطی مشتمل بر پنج گویه در مولفه آلودگی محیط و کیفیت منابع قابل بیان است. تحلیل­ها حاکی از آن بود که کارخانه مورد مطالعه توانسته است در ابعاد سه­ گانه اقتصادی، اجتماعی، و زیست محیطی موثر واقع گردد.نتیجه­ گیری: یافته ­های این مطالعه نشان داد، کارخانه در هر سه بعد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی اثرات افزایشی داشته که در این میان بیشترین اثر در بهبود وضعیت اقتصادی روستائیان پیرامون دیده می شود. بی شک، اقتصاد پویا نقس موثری در پایداری معیشت و رفاه اجتماعی اقراد خواهد داشت و زمینه توسعه پایدار جوامع را فراهم خواهد نمود. از این رو، توجه به توسعه پایدار در ابعاد مختلف در پروژه­ های توسعه­ای از جمله پروژه ­ها و برنامه ­های توسعه روستایی حائز اهمیت و توجه است.

کلیدواژه ها:

ارزیابی اثرات ، سررود جنوبی ، سینره ، کارخانه ، تحلیل عاملی