مروری انتقادی بر وضعیت سلامت روان دانش آموزان در مدارس عادی و استثنایی و پیامدهای آن برای سیاست گذاری آموزشی

سلامت روان دانش آموزان، به ویژه در بستر مدارس عادی و استثنایی، یکی از مهم ترین مولفه های کیفیت نظام آموزشی و توسعه اجتماعی به شمار می رود. این مقاله مروری–انتقادی با هدف بررسی وضعیت سلامت روان دانش آموزان در دو نوع مدرسه و پیامدهای آن برای سیاست گذاری آموزشی انجام شد. در این پژوهش، مجموعه ای از منابع علمی داخلی و خارجی مورد تحلیل قرار گرفت تا تصویری جامع از چالش ها، فرصت ها و الزامات پیش روی نظام آموزشی ایران ارائه شود.یافته ها نشان می دهد که دانش آموزان در مدارس عادی با مسائلی نظیر اضطراب تحصیلی، فشارهای ناشی از رقابت آموزشی و ضعف در مهارت های زندگی روبه رو هستند، در حالی که دانش آموزان استثنایی علاوه بر این مشکلات، با چالش های مضاعفی همچون انگ اجتماعی، تبعیض، کمبود امکانات حمایتی و ضعف در ارتباطات اجتماعی مواجه اند. همچنین سلامت روان معلمان، که خود تحت تاثیر عوامل شغلی و اجتماعی دچار فرسودگی و مشکلات روانی می شوند، نقشی مستقیم در وضعیت روانی دانش آموزان دارد.این مقاله نشان می دهد که کمبود زیرساخت های مشاوره ای، ضعف در آموزش مهارت های مقابله ای و نبود سیاست های کلان سلامت محور از جمله موانع اصلی ارتقای سلامت روان در مدارس است. در مقابل، توسعه برنامه های مشاوره ای، توانمندسازی معلمان، استفاده از فناوری های نوین و تغییر نگرش های فرهنگی می تواند به عنوان فرصت های موثر در این مسیر مطرح شود.در پایان، بر لزوم بازنگری سیاست های کلان آموزش وپرورش، ارتقای سطح حمایت های روانی و اجتماعی از دانش آموزان و معلمان، و توجه ویژه به شرایط خاص مدارس استثنایی تاکید شده است. یافته های این تحقیق می تواند مبنای تصمیم گیری مدیران آموزشی، مشاوران مدرسه و سیاست گذاران در طراحی برنامه های پیشگیرانه و مداخله ای باشد.

کلیدواژه ها:

سلامت روان ، دانش آموزان عادی ، دانش آموزان استثنایی ، معلمان ، سیاست گذاری آموزشی ، مدارس