بررسی تاثیر فعالیت های فوق برنامه و هنردرمانی بر افزایش عزت نفس و بهبود کیفیت یادگیری در دانش آموزان

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر فعالیت های فوق برنامه و هنردرمانی بر افزایش عزت نفس و بهبود کیفیت یادگیری در دانش آموزان انجام شد. تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی با رویکردی ترکیبی است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان خراسان جنوبی در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آنها نمونه ای به حجم ۳۰۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب گردید. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه عزت نفس کوپراسمیت، پرسشنامه کیفیت یادگیری و پرسشنامه های محقق ساخته برای سنجش میزان مشارکت در فعالیت های فوق برنامه و جلسات هنردرمانی بود. داده های کمی با استفاده از آزمون های آماری تی-تست و تحلیل واریانس و داده های کیفی حاصل از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با دانش آموزان و مربیان با روش تحلیل محتوا مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که مشارکت در فعالیت های فوق برنامه (شامل فعالیت های ورزشی، هنری، علمی و اجتماعی) و شرکت در جلسات هنردرمانی (شامل نقاشی درمانی، موسیقی درمانی و نمایش درمانی) تاثیر مثبت و معناداری بر افزایش عزت نفس دانش آموزان دارد. همچنین، یافته ها حاکی از آن بود که این فعالیت ها از طریق متغیر میانجی عزت نفس، به طور غیرمستقیم باعث بهبود کیفیت یادگیری، افزایش انگیزه تحصیلی، تقویت مهارت های حل مسئله و ارتقاء تعاملات اجتماعی دانش آموزان می شوند. تحلیل داده های کیفی نیز نشانگر آن بود که دانش آموزان در بستر این فعالیت ها، فضایی امن برای ابراز خود، کشف استعدادها و تجربه موفقیت پیدا می کنند که این امر به نوبه خود به شکل گیری خودپنداره مثبت و بهبود عملکرد تحصیلی آنها منجر می گردد. نتایج این تحقیق بر ضرورت توجه نظام آموزشی به تلفیق هنردرمانی و فعالیت های فوق برنامه در برنامه درسی به عنوان راهکاری موثر برای پرورش نسلی سالم تر، خلاق تر و با اعتماد به نفس بالاتر تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

عزت نفس ، کیفیت یادگیری ، فعالیت های فوق برنامه ، هنردرمانی ، دانش آموزان