چگونه توانستم با ایجاد فضای امن و قابل اعتماد، اضطراب و ترس دانش آموزانم از درس خواندن را کاهش دهم؟

این اقدام پژوهی با هدف اصلی کاهش اضطراب و ترس دانش آموزان پسر پایه دوم دبستان ایثار در روستای چویبده آبادان از فرآیند یادگیری و درس خواندن، در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ به اجرا درآمد. مسئله ی اصلی، مشاهده ی علائم استرس، عدم مشارکت، ترس از اشتباه و افت تحصیلی در بین ۳۴ دانش آموز کلاس بود که ریشه در فضایی ناامن و غیرحمایتی داشت. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و از نوع اقدام پژوهی، به دنبال پاسخ به این سوال بود که چگونه می توان با ایجاد یک محیط آموزشی امن و مبتنی بر اعتماد، این موانع یادگیری را مرتفع ساخت. برای این منظور، با استفاده از ابزارهایی چون مشاهده ی مشارکتی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با دانش آموزان و والدین، و تحلیل نقاشی ها و فعالیت های کلاسی به عنوان شواهد (۱)، وضعیت موجود به دقت توصیف و تحلیل شد. سپس، راهکارهایی مبتنی بر رویکردهای نوین روانشناسی تربیتی و نظریه ی دلبستگی، از جمله تقویت ارتباط معلم-دانش آموز، ایجاد قوانین کلاسی مشارکتی، استفاده از بازی وارسازی در آموزش، تشویق به جای تنبیه، و برگزاری جلسات گفتگوی کلاسی به اجرا گذاشته شد. نتایج حاصل از اجرای این راهکارها که از طریق شواهد (۲) شامل مشاهدات ثانویه، بازخورد دانش آموزان و بهبود نمرات ارزیابی گردید، نشان دهنده ی افزایش چشمگیر مشارکت داوطلبانه، کاهش رفتارهای اجتنابی، بهبود تعاملات اجتماعی و در نهایت، پیشرفت تحصیلی دانش آموزان بود. این پژوهش نشان می دهد که ایجاد یک اتمسفر روانی مثبت و امن، پیش شرط اساسی برای یادگیری معنادار و پایدار است و می تواند به طور موثری اضطراب تحصیلی را در دانش آموزان مقطع ابتدایی کاهش دهد.

کلیدواژه ها:

دانش آموزان ، قابل اعتماد ، اضطراب.