شکوفایی استدلال کودکان از مسیر فلسفه در دبستان

پژوهش حاضر با عنوان «شکوفایی استدلال کودکان از مسیر فلسفه در دبستان» با هدف بررسی تاثیر برنامه های آموزش فلسفه برای کودکان بر ارتقای مهارت های استدلالی دانش آموزان ابتدایی انجام شده است. آموزش فلسفه برای کودکان، رویکردی آموزشی-تربیتی است که از طریق گفت وگوهای ساختارمند، پرسشگری هدایت شده و فعالیت های فکری گروهی، بستر رشد تفکر انتقادی، خلاقیت و استدلال منطقی را فراهم می کند. در این مطالعه، نمونه ای متشکل از دانش آموزان دوره دبستان در قالب گروه آزمایش و کنترل، طی یک دوره آموزشی ۱۲ هفته ای تحت آموزش مباحث فلسفه برای کودکان قرار گرفتند. داده ها از طریق آزمون های استاندارد سنجش مهارت استدلالی و مشاهده مشارکتی جمع آوری شد. یافته ها نشان داد دانش آموزانی که در برنامه آموزش فلسفه شرکت کردند، در شاخص هایی نظیر تشخیص روابط علت و معلول، پرهیز از تعمیم های شتاب زده، ارائه استدلال های چندمرحله ای و تحلیل دیدگاه های متفاوت، پیشرفت معناداری داشتند. همچنین، تحلیل کیفی گفت وگوهای کلاسی حاکی از افزایش مشارکت فعال، اعتمادبه نفس در بیان ایده ها و ارتقای مهارت گوش دادن فعال بود. چالش های اجرای این برنامه شامل کمبود معلمان آموزش دیده، محدودیت زمان در برنامه درسی، و نیاز به تطبیق محتوای فلسفی با بافت فرهنگی-اجتماعی ایران گزارش شد. نتیجه گیری کلی این پژوهش تاکید می کند که ادغام فلسفه برای کودکان در آموزش ابتدایی، نه تنها مهارت های شناختی سطح بالای آنان را تقویت می کند بلکه زمینه ساز پرورش نسلی پرسشگر، خلاق و مسئولیت پذیر می شود؛ به شرط آنکه چارچوب های بومی سازی، آموزش معلمان و پشتیبانی سیاست گذاران آموزشی فراهم گردد.

کلیدواژه ها:

فلسفه برای کودکان ، مهارت های استدلالی ، آموزش ابتدایی ، تفکر انتقادی ، یادگیری فعال ، گفتگوهای فلسفی