نبوکدنصر دوم و یهودیان: بازنگری انتقادی روایت های باستان شناختی، تاریخی و دینی

شخصیت نبوکدنصر دوم همچنان پژوهشگران را مجذوب خود می کند، درست به دلیل تضاد چشمگیری که در چگونگی یادکرد او در منابع مختلف وجود دارد. در حالی که اسناد بابلی او را پادشاهی دیندار و سازنده ای برجسته معرفی می کنند، متون کتاب مقدس، گاه او را به عنوان ابزار داوری خداوند و گاه به عنوان نماد غرور استبدادی به تصویر می کشند. هدف این پژوهش، گشودن گره این روایت های متعارض است؛ با بررسی این که چگونه آسیب روانی ناشی از تبعید، حافظه جمعی یهودیان را شکل داده و چگونه دغدغه های الهیاتی بر روایت های تاریخی اثر گذاشته است. این مطالعه، به جای صرفا فهرست کردن دیدگاه های متفاوت، استدلال می کند که درک نبوکدنصر مستلزم آن است که تبعید بابلی به عنوان نقطه عطفی شناخته شود که به شکلی بنیادین هویت یهودی را دگرگون ساخت. ویرانی معبد اول صرفا یک فاجعه سیاسی نبود، بلکه ملتی را واداشت تا رابطه خود با امر الهی را از نو بازاندیشی کنند. چهره نبوکدنصر، چه در قالب یک عامل الهی و چه به شکل یک ستمگر مغرور، پاسخی بود به نیازهای جوامع مختلف برای معنا بخشیدن به این دگرگونی بزرگ. از طریق تحلیل دقیق اسناد اداری بابلی، متون کتاب مقدس و منابع متاخر اسلامی، این پژوهش نشان می دهد که چگونه حافظه تاریخی در فرهنگ های گوناگون ساخته و بازساخته می شود. «تبدیل دینی» نبوکدنصر که در کتاب دانیال روایت شده است، به باور نویسنده، بیش از آنکه بازتاب دهنده یک تحول معنوی واقعی در پادشاه بابل باشد، بازتابی از کشمکش های الهیاتی یهودیان تبعیدی است.

کلیدواژه ها:

نبوکدنصر دوم ، تبعید بابلی ها ، هویت یهودی ، حافظه تاریخی ، دگرگونی دینی