تبیین آثار شاخص های کالبدی، بصری و محیطی بر سلامت شهری در شهر قم

اهمیت موضوع سلامت شهری باعث شده که امروزه مفهوم قلب شهری در بیش از ۴۰ کشور دنیا با محوریت موضوع رفع نابرابری­های محیطی دنبال شود. از همین­رو، برای بسیاری از دولت­ها، آگاهی بخشی روزافزون در مورد تاثیرات محیطی بر سلامت انسان، به یکی از وظایف اصلی دولت­ها در ارتباط با شهروندان و تببین رویکردهای جدید در مطالعات و برنامه­ریزی شهری تبدیل شده است. این مطالعه مبتنی بر اهمیت موضوع برنامه­ریزی و کیفیت محیطی و سلامت شهری، به بررسی این مهم در شهر قم پرداخته است. پژوهش حاضر که از نوع مطالعات کتابخانه­ای و میدانی است با روش توصیفی_ تحلیل و پیمایشی و با بهره­گیری از پویش محیطی گسترده توسط تیم اجرایی(عکسبرداری، فیش برداری، مصاحبه و تهیه گزارش­های غیررسمی با شهروندان هر منطقه، مشاهدات میدانی و توزیع پرسشنامه) به مرحله انجام رسیده و نتایج آن که با استفاده از نرم­افراهایSpss۱۶، ArcGIS تجزیه و تحلیل شده، نشان می­دهد که تحت تاثیر مسائل، مشکلات، کمبودها و ضعف شناخت و برنامه­ریزی­های مورد نیاز در حوزه ارتقا و بهبود شاخص­های کیفیت محیطی، کالبدی و بصری حال حاضر شهر قم، ابعاد مختلف سلامت شهری(سلامت اجتماعی، روانی و جسمانی) شهروندان قم در درجات مختلف تاثیرات مستقیم و غیرمستقیمی را دریافت می­نمایند که در این میان، بعد روانی شهروندان شهر قم در اولویت بررسی و برنامه­ریزی برای آینده بایستی قرار گیرد . مقایسه میانگین زیرشاخص های سلامت شهری(روانی، جسمانی و اجتماعی) نشان می­دهد که بالاترین میانگین (۲.۵۷) متعلق به زیرشاخص سلامت اجتماعی و پایین­ترین میانگین (۲.۳۰) متعلق به زیرشاخص سلامت روانی است. در کل با توجه به میانگین­های به دست آمده هیچ کدام از ابعاد سلامت در شهر قم وضعیت مناسبی ندارند؛ زیرا میانگین تمام زیرشاخص­ها بسیار کمتر از حد متوسط(۳) است.

کلیدواژه ها:

سلامت شهری ، کیفیت محیطی شهر ، برنامه ریزی سلامت شهری ، شهر قم