تحلیل روایت عکس ها و فضا ایدئولوژی جنسیتی در نقاشی های دیواری

هدف این پژوهش تحلیل روایت تصاویر بازنمایی­ شده زنان در نقاشی­ های دیواری شهر تهران، به شیوه رولان بارت، است. از میان ژانر­ها و فرم­های مختلف هنری، نقاشی ­های دیواری شهری، در زمره مهم­ترین نمود­های بازنمایی چهره، جایگاه و نقش­ آفرینی زنان در جامعه هستند. رویکرد نظری پژوهش تلفیقی از مفهوم بازنمایی استوارت هال، نظریه فضای جنسیتی و نظریه ایدئولوژی جنسیتی بصری است. روش مورد استفاده، تحلیل روایت به سبک رولان بارت و میدان مطالعه ۵۲ نقاشی از نقاشی­ های دیواری تصویرشده بر روی دیوار پارک بانوان در اتوبان حقانی تهران است. نتایج پژوهش نشان می ­دهد که بازنمایی مفهوم جنسیت در نقاشی­ های دیواری با موضوعیت زن، روایت­گر زنی جنسیت ­زدایی­ شده از نظر زیبایی­ های ظاهری و دارای کارکردی مطابق با گفتمان مسلط سنتی نهادی است. تصویر نقاشی شده زنان بر طبق ارزش­های اجتماعی و ایدئولوژیکی خاص، زنانی آرام و بدون در نظر گرفتن عناصر زیبایی­ شناسی زنانه نشان می دهد که اکثرا محجبه و با نوع خاصی از حجاب و پوشش به تصویر در آمدند. چهره­ های بازنمایی شده در این تصاویر، فاقد هرگونه نشاط و زیبایی و بیشتر به صورت چهره ­های عبوس و غمگین تصویر شده است. الگوهای ارائه شده در بازنمایی تصویر زنان در نقاشی های دیواری مورد مطالعه، با الگوهای مرجح زنان جامعه مطابقت ندارد و گویی یک روایت خاص از زنان را به تصویر کشیده است.

کلیدواژه ها:

فضای جنسیتی ، ایدئولوژی جنسیتی ، تحلیل روایت ، گفتمان مسلط