بررسی تطبیقی عنصر بیگانه سازی و آشنایی زدایی در یک اجرای آلمانی و دو اجرای فارسی از نمایشنامه روایی ننه دلاور و فرزندانش اثر برشت

برتولت برشت بر اساس نظریه خود از تئاتر روایی چندین نمایشنامه نوشته است که یکی از مهم ترین و پراجراترین آن ها از نمایشنامه ننه دلاور و فرزندانش است. این نمایشنامه یکی از نمونه های بارز شگرد بیگانه سازی یا فاصله گذاری و آشنایی زدایی است. اجرای این شگرد در نمایشنامه با عناصرمتعدد و به روش های متنوع و گوناگون امکانپذیر است. در پژوهش ادبیات تطبیقی و بینارشته ای حاضر ابتدا به معرفی این شگرد و نمایشنامه ننه دلاور پرداخته خواهد شد. سپس با استناد به بخش نظری، سه اجرای مختلف از نمایشنامه بررسی و در تعدادی صحنه با ویژگی های بارز، به عنصر مورد نظر و روش های اجرای آن ها پرداخته می شود. اجراهای مورد نظر اجرای آلمانی از هلنه وایگل همسر برشت و زیر نظر خود او و دو اجرای فارسی از مهدی شجاعی و امیر دژاکام است. در اینجا تلاش می شود تفاوت ها و شباهت های اجراهای متفاوتی که به روی صحنه آورده شده که ناشی از فاصله زمانی اجراها و تفاوت های فرهنگی دیدگاه هنری، سبک کاری و عوامل تئاتری می باشند، تشریح شوند. اجراهای ایرانی قدری امروزی تر و بیگانه سازی در آن ها در برخی موارد اغراق آمیز تر است. صحنه پردازی ها ساده و زبان بکار رفته نیز زبان عامیانه امروزی است.

کلیدواژه ها:

فاصله گذاری ، آشنایی زدایی ، نمایشنامه روایی ، ننه دلاور و فرزندانش ، برتولت برشت