بررسی و شناخت اصول و مبانی فقهی حقوق کودک در نظام خانواده

کودکان در نظام خانواده از بسیاری حقوق خاص برخوردار هستند. پدر و مادر هر دو در مقابل فرزند خود دارای مسوولیت هایی هستند و از حقوقی نیز برخوردارند. بعضی از تکالیف خاص یکی از والدین است مانند تکلیف شیر دادن که به عهده مادر است یا سرپرستی و اداره امور مالی فرزند (ولایت) که صرفا به عهده پدر است و در مواردی، حق و تکلیف برای هر دو نفر قرار داده شده مانند تربیت و نگهداری کودک (حضانت). همچنین فرزندان نیز در مقابل پدر و مادر وظیفه مطیع بودن و احترام و تکریم دارند. بر اساس قانون مدنی ایران که متعلق به ۹۰ سال پیش است از برخی آداب اخلاقی و برخی اصول حقوقی در مورد حقوق والدین و کودکان نسبت به یکدیگر سخن به میان آمده است. از آنجا که کودکان موجود انسانی دارای حق و تکلیف قانونی مانند یک فرد بالغ فرض نمی شوند لذا صرفا دارای تکالیف اخلاقی در برابر والدین قلمداد شده و تکلیف حقوقی که دارای اثرو مسوولیت قانونی باشد برای آنها تعیین نشده است. مهمترین حق و تکلیفی که میان پدرو مادر مشترک بوده و در خصوص فرزند بر عهده دارند حق حضانت یا همان نگاهداری فرزند است و لذا قانون مدنی در ماده ۱۱۶۹ خود اعلام کرده که برای حضانت و نگهداری طفلی که والدین او جدا از یکدیگر زندگی می کنند (و نه اینکه الزاما طلاق گرفته باشند ) مادر تا سن ۷ سالگی اولویت دارد و پس از آن، حضانت با پدر است. با توجه به این تفاسیر در این مقاله قصد داریم به بررسی و شناخت اصول و مبانی فقهی حقوق کودک در نظام خانواده بپردازیم و مهمترین حقوق کودک را با مداقه در نظر فقها به پایان رسانیم.

کلیدواژه ها:

حقوق کودک ، فقه ، حضانت ، تکلیف والدین ، حقوق اسلام ، نظام خانواده