میزان درگیری کتاب دری صنف سوم و چهارم افغانستان با مهارت‎های سواد خواندن بر اساس مطالعه بین المللی پرلز(PIRLS)

پژوهش حاضر می کوشد تا میزان درگیری کتاب های دری صنف سوم و چهارم افغانستان با فرایندهای درک مطلب را براساس مطالعه پرلز موردبررسی قرار دهد. جامعه تحقیق عبارت است از محتوای کتاب های دری صنف سوم و چهارم ابتدایی که منطبق بر مطالعه پرلز، دانش آموزان محدوده سنی ۹ سال را در برمی گیرد. از این کتاب‎ها بخش‎های «جمله‎ها» و «نوشتن ابتکاری» از کتاب دری سوم و «بخوان و بنویس»، «بگو و بشنو» و «به دوستانت بگو» از کتاب دری چهارم؛ به عنوان جامعه موردمطالعه قرارگرفته است. روش پژوهش، تحلیل محتوا است و ابزار گردآوری اطلاعات، جداول مقوله بندی بوده است که بر اساس چهار مهارت اصلی درک مطلب در مطالعه پرلز تنظیم شد. این مهارت‎ها عبارتند از: ۱. تمرکز و بازیابی اطلاعاتی که به طور صریح در متن بیان شده اند؛ ۲. نتیجه گیری مستقیم؛ ۳. تفسیر و تکمیل ایده‎ها و اطلاعات؛ ۴. بررسی و ارزشیابی محتوای زبان و عناصر مربوط به متن. نتایج پژوهش نشان داد میزان درگیری محتوای کتاب دری صنف سوم و چهارم با مهارت‎های اصلی درک مطلب، براساس مطالعه پرلز متفاوت است؛ یعنی کتاب دری صنف سوم بیشترین تاکید بر فرایند «بررسی و ارزشیابی محتوا» و کمترین تاکید بر فرایندهای «تمرکز و بازیابی اطلاعات »، «نتیجه گیری مستقیم» و «تفسیر و ترکیب اطلاعات» بوده است. در کتاب دری چهارم نیز بیشترین تاکید بر فرایند «بررسی و ارزشیابی محتوا» و کمترین تاکید بر فرایند «تفسیر و ترکیب اطلاعات» بوده است. علاوه بر این میزان درگیری بخش‎های گوناگون کتاب دری سوم و چهارم با مهارت‎های اصلی درک مطلب براساس مطالعه پرلز نیز متفاوت است. همچنین فرایندهای «تمرکز و بازیابی اطلاعات »، «نتیجه گیری مستقیم» و «تفسیر و ترکیب اطلاعات» در کتاب دری چهارم بیشتر از کتاب دری سوم بوده است و تنها فرایند تاکید بر «بررسی و ارزشیابی محتوا» در کتاب دری سوم بیشتر از کتاب دری چهارم است.

کلیدواژه ها:

درگیری ، تحلیل محتوا ، برنامه درسی ، سواد خواندن و مهارت‎های درک مطلب