واکاوی تاثیر سرمایه فرهنگی والدین بر مولفه های خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان

این پژوهش با هدف واکاوی رابطه و اثر سرمایه فرهنگی والدین بر سه مولفه کلیدی خودکارآمدی تحصیلی (مدیریت زمان، پشتکار/کوشش مستمر و باور به توانایی های تحصیلی) انجام شد. چارچوب نظری پژوهش بر نظریه سرمایه فرهنگی بوردیو (۱۹۸۶) و نظریه خودکارآمدی باندورا (۱۹۹۷) استوار است. روش کار توصیفی-همبستگی و جامعه شامل دانش آموزان دوره متوسطه در شهرستان تهران نمونه گیری شده (n = ۴۰۰) بود. ابزارها شامل پرسشنامه سرمایه فرهنگی والدین (شامل سرمایه فرهنگی نهادی، عینیت یافته و تجسم یافته) و مقیاس خودکارآمدی تحصیلی چندبعدی (مولفه های مدیریت زمان، پشتکار و باور به توانایی ها) بودند. تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه انجام شد. نتایج نشان داد سرمایه فرهنگی والدین با هر سه مولفه خودکارآمدی تحصیلی همبستگی مثبت و معناداری دارد؛ سرمایه فرهنگی عینیت یافته (وجود منابع فرهنگی در منزل) بیشترین همبستگی را با مدیریت زمان و باور به توانایی ها نشان داد، در حالی که سرمایه فرهنگی نهادی (سطح تحصیلات والدین) بیشترین پیش بینی کنندگی را برای پشتکار داشت. در بحث، یافته ها با پژوهش های داخلی و بین المللی مقایسه و سازوکارهای میانجیگری (مشارکت والدین، الگوگیری و فعالیت های فرهنگی خانوادگی) تبیین شد. پژوهش پیشنهادهایی کاربردی برای معلمان، مدیران و سیاست گذاران جهت تقویت سرمایه فرهنگی خانواده ها و طراحی برنامه های مداخله ای برای افزایش خودکارآمدی تحصیلی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

سرمایه فرهنگی والدین ، خودکارآمدی تحصیلی ، مدیریت زمان ، پشتکار (perseverance) ، باور به توانایی ها ، بوردیو ، باندورا