نقش فعالیت های خلاقانه در توسعه مهارت های حل مسئله

پرورش مهارت های حل مسئله یکی از اهداف محوری نظام های آموزشی معاصر است و پژوهش ها نشان می دهند که فعالیت های خلاقانه می توانند نقش مهمی در تقویت این مهارت ها ایفا کنند. این مقاله مروری-تحلیلی با هدف بررسی سازوکارها و شواهد تجربی تاثیر فعالیت های خلاقانه (شامل بازی های خلاق، پروژه های گروهی، آموزش حل مسئله خلاق و فعالیت های هنری) بر توانایی حل مسئله در دانش آموزان انجام شده است. مبانی نظری شامل نظریه های خلاقیت (گویلفورد، تورنس، آمیبل) و چارچوب های حل مسئله (پولیا، جوناسن) بررسی می شود تا پیوند سازوکارهای شناختی-هیجانی خلاقیت با فرایند حل مسئله تبیین گردد. در مرور پیشینه، مطالعات بین المللی و داخلی نشان می دهند که برنامه های آموزشی مبتنی بر فعالیت های خلاقانه معمولا منجر به بهبود مهارت های تفکر واگرا، توانایی تولید راه حل های اصیل، و تقویت تفکر تحلیلی و خودتنظیمی می شوند. با این حال اثرات وابسته به کیفیت طراحی فعالیت ها، سطح سنی، و مهارت راهبر (معلم) است. مقاله روش شناسی مرور منابع و تحلیل موضوعی را تشریح می کند، یافته ها را به صورت ترکیبی ارائه می دهد و در پایان پیشنهادهای آموزشی و پژوهشی برای گسترش بهره برداری از فعالیت های خلاقانه در مدارس مطرح می گردد. نتیجه گیری نشان می دهد که فعالیت های خلاقانه در صورتی بیشترین تاثیر را دارند که ساختارمند، بازخورددهنده، و متناسب با مراحل شناختی مسئله طراحی شوند.

کلیدواژه ها:

خلاقیت ، حل مسئله ، تفکر واگرا ، فعالیت های خلاقانه ، آموزش مبتنی بر پروژه ، بازخورد آموزشی