بررسی میزان آلودگی به کیست هیداتید در دام های شمال ایران

هدف: هیداتیدوز ناشی از لارو اکینوکوکوس گرانولوزوس، معضل بهداشت عمومی در ایران است. هدف از این مطالعه نشان دادن شیوع بیماری کیست هیداتید در دام های شمال ایران بود. مواد و روش ها: این مطالعه به صورت مقطعی در کشتارگاهی در مازندران بر روی ۱۱۵۲ راس دام شامل گاو، گوسفند و بز انجام شد. دام ها پس از کشتار از نظر ابتلا به کیست هیداتید در کبد و ریه بررسی شدند. موارد مبتلا به کیست سطحی با مشاهده مستقیم و کیست های عمقی با لمس کبد و ریه مورد شناسایی و بررسی قرار گرفتند. داده های بدست آمده توسط نرم افزار آماری SPSS و آزمون χ۲ مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت (P < ۰/۰۵). یافته های پژوهش: از ۳۸۴ راس گوسفند تعداد ۵۹ راس (۳۶/۱۵%)، از ۳۸۴ راس بز تعداد ۱۲ راس (۱۲/۳%) و از تعداد ۳۸۴ راس گاو تعداد ۲۵ راس (۵۱/۶%) آلوده به کیست هیداتید بودند. آلودگی به کیست هیداتید به ترتیب در کبد و ریه گوسفندان ۰۳/۷% و ۰۳/۱۳%، در بز ۵۶/۱% و ۶۰/۲% و در گاو ۳۸/۳% و ۴۶/۵% ثبت شد. تجزیه و تحلیل آماری مشخص کرد شیوع کیست هیداتید ریوی از کیست هیداتید کبدی به طور معنی داری بیشتر است. آلودگی در گوسفند هم به طور معنی داری بیشتر از بز و گاو بود. همچنین فراوانی هیداتیدوز در جنس ماده به مراتب بیشتر از جنس نر بوده و این تفاوت در بین دو جنس معنی دار بود (P < ۰/۰۵). یکی از دلایل اهمیت گوسفند در انتشار بیماری درصد بالای کیست های بارور است که باعث آلودگی سگ می شود و سگ گله نیز در این رویداد موثر است. نتیجه گیری: با توجه به شیوع بالای هیداتیدوز در مازندران و ضررهای اقتصادی، آموزش بهداشت و راه های انتقال به انسان و حیوانات، واکسیناسیون گوسفندان مانند EG۹۵، کنترل و درمان سگ های ولگرد، گله و خانگی به زنان باردار پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

اکینوکوکوس گرانولوزوس ، دام ، کیست هیداتید ، مازندران ، هیداتیدوز