تحلیل سیاست گذاری های کلان و مدیریت کلان آموزشی و تاثیر آن بر جایگاه فلسفه در آموزش متوسطه

سیاست گذاری های کلان آموزشی در هر جامعه، نقش تعیین کننده ای در جهت گیری های فکری، فرهنگی و علمی نسل آینده دارد. در ایران نیز نظام آموزشی همواره تحت تاثیر تصمیمات کلان مدیریتی قرار گرفته است؛ تصمیماتی که نه تنها ساختار دروس و محتوای آموزشی را مشخص می کنند، بلکه نوع نگرش به علوم انسانی و به ویژه فلسفه را نیز تحت کنترل قرار می دهند. فلسفه به عنوان ریشه و زیربنای اندیشه ورزی، می تواند بستری برای پرورش تفکر انتقادی، خلاقیت و توانایی استدلال در دانش آموزان فراهم آورد. با این حال، جایگاه فلسفه در برنامه های درسی متوسطه اغلب در حاشیه قرار گرفته و تحت الشعاع رویکردهای ابزاری و سیاست های مبتنی بر کارکردگرایی صرف بوده است. این پژوهش با هدف تحلیل تاثیر سیاست گذاری های کلان مدیریتی بر جایگاه فلسفه در آموزش متوسطه، به بررسی ابعاد نظری و کاربردی این مسئله می پردازد و تلاش می کند ارتباط میان اهداف کلان آموزش رسمی و تربیت اندیشه فلسفی در نسل جوان را تبیین کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که سیاست گذاری های آموزشی بیش از آنکه بر پرورش تفکر و ارتقای قدرت تحلیل دانش آموزان تمرکز داشته باشد، در پی پاسخگویی به نیازهای فوری بازار کار و الزامات اقتصادی–اجتماعی بوده است. این رویکرد سبب شده است که فلسفه، که باید جایگاهی مرکزی در آموزش اندیشه و نقد داشته باشد، به حاشیه رانده شود و نقش آن به دروسی محدود و گاه تشریفاتی تقلیل یابد. مقاله حاضر بر این باور است که بازنگری در سیاست های کلان آموزشی و تقویت جایگاه فلسفه در سطح متوسطه، نه تنها به ارتقای کیفیت یادگیری و تربیت شهروندان اندیشمند منجر خواهد شد، بلکه می تواند بنیانی محکم برای توسعه پایدار فرهنگی و اجتماعی فراهم آورد. از این منظر، تحلیل رابطه میان سیاست گذاری کلان و آموزش فلسفی می تواند راهگشای برنامه ریزی های آینده در نظام تعلیم و تربیت ایران باشد.

کلیدواژه ها:

سیاست گذاری کلان آموزشی ، مدیریت کلان آموزشی ، جایگاه فلسفه ، آموزش متوسطه ، برنامه ریزی درسی ، تفکر انتقادی ، تربیت فلسفی ، نظام آموزشی ایران