تحلیل گفتمان سوسیالیسم اسلامی مجاهدین خلق در فرایند انقلاب اسلامی ایران
سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 82
نسخه کامل این مقاله ارائه نشده است و در دسترس نمی باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_PRIW-14-1_002
تاریخ نمایه سازی: 8 شهریور 1404
چکیده مقاله:
با توجه به فعالیت سازمان مجاهدین خلق در جریان انقلاب اسلامی، این مقاله به تحلیل گفتمان سوسیالیست اسلامی سازمان مجاهدین خلق در جریان انقلاب اسلامی ایران (۱۳۵۷) با استفاده از نظریه گفتمان ارنستو لاکلائو و شانتال موفه می پردازد. در این راستا، مقاله حاضر با روش تحلیل گفتمان به بررسی چگونگی بازنمایی و سامان دهی مفاهیم و دال های کلیدی همچون: قاط کانونی، انجماد، دقیقه، عنصر، مفصل بندی، دال شناور، دال تهی، دال برتر، موقعیت سوژه ای و هویت در گفتمان سوسیالیستی در جریان انقلاب اسلامی ایران می پردازد . شیوه گردآوری داده ها در این مقاله اسنادی و منابع آن شامل متون و نوشته های دسته اول سازمان، شیوه نمونه گیری، نمونه گیری هدفمند و تجزیه و تحلیل داده ها کیفی و مبتنی بر مقولات نظری نظریه گفتمان لاکلاو و موفه می باشد.
بر اساس یافته های مقاله، گفتمان مجاهدین چهار بعد اصلی جامعه – اقتصاد، سیاست، فرهنگ و روابط اجتماعی – را عمدتا از طریق چارچوب مارکسیستی نشان معنی می بخشد. این سازمان اسلام را به عنوان یک پایه اخلاقی و مشروعیت بخش به کار می برد. اقتصاد به عنوان زیربنا، نظام های سیاسی به عنوان روبنا و تضادهای اجتماعی به عنوان موتور تغییرات تاریخی مطرح می شوند که همگی برگرفته از نظریه مارکس اما آمیخته با مشروعیت دینی هستند. این گفتمان، سازگاری هویت های اسلامی و مارکسیستی را مطرح می کند و بیان می دارد که یک مسلمان واقعی به طور ذاتی با اهداف انقلابی سوسیالیستی همسو است. این ترکیب به چالش کشیدن دوقطبی های بین دین و ایدئولوژی چپ می پردازد و تلاش می کند هر دو را در زمینه واقعیت های اجتماعی-سیاسی ایران بازتعریف کند. نقطه ی کانونی این گفتمان مارکسیسم است. دال برتر مارکسیست مسلمان است. این گفتمان به صراحت گفتمان سلطنتی را تحت عنوان ارتجاع و عامل امپریالیسم و نظام سرمایه داری نفی می کند و سوسیالیسم را به عنوان اسطوره سیاسی و حکومت مطلوب که مورد پذیرش اسلام نیز می باشد مطرح می کند.
در نتیجه عناصر این گفتمان ترکیب از سوسیالیسم و اسلام و یک گفتمان بیناگفتمانی و بینامتنی است. این گفتمان نمونه بارزی از ترکیب ایدئولوژیکی در ایران در جریان انقلاب است که تلاش می کند با قرض عناصری از دیگری گفتمانهای موجود در قلمرو گفتمانیت نظریه انقلابی مارکسیستی را با اصول الهیات اسلامی آشتی دهد.
کلیدواژه ها:
Discourse Analysis ، Mojahedin Khalgh Organization of Iran ، Islamic Socialism ، Political Myth ، Master Signifier ، تحلیل گفتمان ، سازمان مجاهدین خلق ، سوسیالیسم اسلامی ، اسطوره سیاسی ، دال برتر
نویسندگان
حسینعلی قجری
Assistant Professor, Department of Social Sciences, Payam Noor University, Tehran, Iran
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :