وام دهی ارتباطی در ایران: مطالعه موردی شرکت های فهرست شده

این مطالعه میزان شیوع و سازوکار وام دهی ارتباطی در شبکه بانکی ایران را بررسی می کند. برای این منظور، از پایگاه داده منحصربه فرد و دستی سازی شده ای استفاده شده که اطلاعات تطبیقی بانک و بنگاه های تولیدی فهرست شده را دربرمی گیرد. اثر علی پیوندهای مالکیتی میان بانک و بنگاه بر تخصیص اعتبارات بانکی طی سال های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۷ را شناسایی کرده و از تکانه تقاضای اعتبار بنگاه برای تفکیک اثر عرضه و تقاضای وام بهره گرفته است. همچنین، روابط پیشین بانک-بنگاه نیز کنترل شده تا اثر خالص مالکیت بر عرضه وام سنجیده شود. یافته ها نشان می دهد مالکیت بانک در یک بنگاه به طور معنی داری احتمال دریافت وام، حجم وام دریافتی و سهم بانک مرتبط در سبد وام بنگاه را افزایش می دهد. به ویژه، بنگاه های مرتبطی که ریسک بالاتری دارند، به میزان بیشتری از تسهیلات بانکی بهره مند شده اند؛ این امر، شواهدی تجربی در تایید فرضیه چپاول گرایانه در وام دهی ارتباطی فراهم می کند. نتایج پژوهش نسبت به شاخص های مختلف تعریف رابطه مالکیتی (شامل حق جریان نقدی و حق رای) و تغییر آستانه های مالکیت، پایدارند. یافته ها حاکی از آن است که وام دهی ارتباطی حتی در سطوحی پایین تر از حدود تعریف شده توسط بانک مرکزی نیز رواج دارد و بر ضرورت تقویت شفافیت اطلاعاتی و سازوکارهای حاکمیت شرکتی در نظام بانکی کشور تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

وام دهی ارتباطی ، عرضه اعتبار ، ساختار مالکیت ، چپاول ، نظام بانکی