استفاده از بازی های آموزشی دیجیتال برای تقویت یادگیری واکنش های شیمیایی

با پیشرفت فناوری های دیجیتال و تغییر نیازهای نسل جدید یادگیرندگان، استفاده از بازی های آموزشی دیجیتال به عنوان یک ابزار نوین در آموزش علوم، به ویژه شیمی، اهمیت فزاینده ای یافته است. واکنش های شیمیایی به دلیل ماهیت انتزاعی و پیچیدگی مفاهیم، برای بسیاری از دانش آموزان دشوار و غیرقابل درک هستند و آموزش سنتی مبتنی بر حفظ فرمول ها و مشاهده محدود آزمایشگاهی اغلب پاسخگوی نیازهای شناختی و انگیزشی آنان نیست. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر بازی های آموزشی دیجیتال بر یادگیری مفهومی واکنش های شیمیایی و تحلیل نقش انگیزش، درگیری شناختی و مهارت های حل مسئله، طراحی و اجرا شد. در این پژوهش از رویکرد کمی–تجربی بهره گرفته شد و جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره متوسطه و دانشگاه های کشور بود که با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها شامل پیش آزمون و پس آزمون یادگیری مفهومی، پرسشنامه انگیزش و درگیری شناختی و مشاهدات رفتاری در محیط بازی بود. محیط بازی طراحی شده مبتنی بر شبیه سازی تعاملی واکنش های شیمیایی بود و شامل مراحل آموزش مقدماتی، شبیه سازی واکنش ها، حل چالش های تحلیلی، دریافت بازخورد فوری و فعالیت گروهی بود. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های t مستقل و زوجی، تحلیل واریانس چندمتغیره، رگرسیون چندگانه و مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد. یافته ها نشان داد که بازی های آموزشی دیجیتال موجب بهبود یادگیری مفهومی واکنش ها، افزایش انگیزش و درگیری شناختی، تقویت مهارت های تحلیلی و حل مسئله و ارتقای تعامل اجتماعی دانش آموزان می شوند. علاوه بر این، ویژگی های تعاملی، بازخورد فوری و مسیر یادگیری شخصی سازی شده اثرات مستقیم و غیرمستقیم قابل توجهی بر نتایج آموزشی دارند. نتایج پژوهش نشان می دهد که ترکیب فناوری، طراحی آموزشی مبتنی بر بازی و تعامل فعال دانش آموزان، می تواند یادگیری مفاهیم پیچیده شیمی را به تجربه ای فعال، مشارکتی و عمیق تبدیل کند و محدودیت های آموزش سنتی را جبران نماید. این یافته ها اهمیت نوآوری در ابزارهای آموزشی و کاربرد بازی های دیجیتال در آموزش شیمی را برجسته می سازند و می توانند به عنوان راهبردی عملی برای معلمان، طراحان آموزشی و سیاست گذاران در بهبود فرآیند یادگیری مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

بازی های آموزشی دیجیتال ، یادگیری مفهومی ، واکنش های شیمیایی ، انگیزش ، درگیری شناختی