تحلیل جغرافیایی جنگ تحمیلی عراق علیه ایران با تاکید بر نقش عوامل محیطی و ژئوپلیتیکی

جنگ تحمیلی عراق علیه ایران که از سال ۱۳۵۹ آغاز شد، یکی از طولانی ترین و گسترده ترین جنگ های قرن بیستم در منطقه خاورمیانه به شمار می رود که تاثیرات عمیق سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فضایی بر دو کشور، به ویژه ایران، داشت. در این میان، جغرافیا با تمام مولفه هایش - از اقلیم و توپوگرافی گرفته تا مناع طبیعی و ساختار جمعیتی - نقشی بنیادین در روند تولات جنگ ایفا کرد. در این مقاله، با رویکردی جغرافیایی به بررسی ابعاد مختلف این جنگ پرداخته شده است. موقعیت جغرافیایی، ویژگی های اقلیمی، منابع طبیعی، شرایط انسانی و ملاحظات ژئوپلیتیکی، همگی نقش موثری در شکل گیری، تداوم و نحوه اجرای عملیات های نظامی داشتند. نتایج پژوهش نشان می دهد که جغرافیای ایران - به ویژه مناطق جنوب غربی - نه تنها بستر فیزیکی جنگ، بلکه عاملی تعیین کننده در طراحی استراتژی های دفاعی و نظامی بوده است. این مقاله با بهره گیری از رویکرد توصیفی-تحلیلی، به بررسی نقش جغرافیا در شکل گیری، تداوم و نتایج جنگ می پردازد.

کلیدواژه ها:

جغرافیای جنگ ، دفاع مقدس ، ژئوپلیتیک ، اقلیم جنگ ، خوزستان ، مرز ایران و عراق