بررسی نقش حمایت هیجانی معلم بر کاهش رفتارهای پرخاشگرانه پنهان در کلاس درس ابتدایی

یکی از چالش های مهم نظام آموزشی ابتدایی، بروز رفتارهای پرخاشگرانه در بین دانش آموزان است که می تواند پیامدهای منفی متعددی در زمینه های هیجانی، اجتماعی و تحصیلی به همراه داشته باشد. در این میان، پرخاشگری پنهان شامل کناره گیری خاموش، بی توجهی عمدی به همسالان، شایعه پراکنی و رفتارهای غیرمستقیم آسیب زا نسبت به پرخاشگری آشکار کمتر مورد توجه قرار گرفته است، در حالی که اثرات عمیق تری بر احساس تعلق، سلامت روانی و عملکرد تحصیلی کودکان دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش حمایت هیجانی معلم در کاهش رفتارهای پرخاشگرانه پنهان در دانش آموزان ابتدایی شهرستان آزادشهر استان گلستان انجام شد.روش پژوهش توصیفی همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه چهارم تا ششم ابتدایی آزادشهر در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ می باشد. نمونه پژوهش به روش خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و شامل ۳۵۰ دانش آموز (۱۸۰ دختر و ۱۷۰ پسر) و معلمان مربوطه بود. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه حمایت هیجانی معلم (برگرفته از مدل پاتریک و رایان، ۲۰۰۷) و پرسشنامه پرخاشگری پنهان (تدوین شده بر اساس مدل کراک و گراولی، ۲۰۰۶) بود که پایایی و روایی آن ها در پژوهش حاضر تایید گردید.یافته ها نشان دادند که بین حمایت هیجانی معلم و کاهش پرخاشگری پنهان رابطه منفی و معنادار وجود دارد (۰/۴۲- = r). تحلیل رگرسیون چندگانه نیز آشکار ساخت که مولفه های حمایت هیجانی (همدلی، درک هیجانی، تایید عاطفی، و روابط حمایتی) توانسته اند ۳۸ درصد از واریانس پرخاشگری پنهان را پیش بینی کنند. بر اساس نتایج، هرچه معلمان توانایی بیشتری در ارائه حمایت های هیجانی داشته باشند، احتمال بروز رفتارهای پرخاشگرانه پنهان در کلاس کاهش می یابد.این نتایج ضمن تایید اهمیت نقش معلمان در ایجاد فضای ایمن و حمایت گر، نشان می دهد که طراحی برنامه های آموزشی برای تقویت مهارت های هیجانی معلمان می تواند یکی از راهکارهای اساسی برای کاهش پرخاشگری پنهان و ارتقای سلامت روانی دانش آموزان در مدارس ابتدایی باشد.

کلیدواژه ها:

حمایت هیجانی معلم ، پرخاشگری پنهان ، دانش آموزان ابتدایی ، روابط معلم و دانش آموز ، علوم تربیتی.