بررسی سطوح شناختی سوالات شیمی امتحان نهایی ۱۴۰۲-۱۳۹۸ بر اساس الگوی اسمیت و نخله و برتز با روش تلفیقی آنتروپی شانون و تاپسیس

پیشینه و اهداف: تحلیل سوالات امتحانی از طریق چهارچوبی مختص علم شیمی امری ضروریست که به­ندرت مورد بررسی قرارگرفته ­است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی میزان به­کارگیری سطوح چهارچوب شناختی اسمیت، نخله و برتز در مورد سوالات امتحانات نهایی سال­های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲، در پایه دوازدهم است. این چهارچوب مختص تحلیل سوالات شیمی و دارای سطوح اولیه و ثانویه است. روش ها: روش انجام پژوهش، توصیفی و بر مبنای تحلیل تمام سوالات انجام شد. جامعه آماری، شامل کلیه سوالات امتحانات نهایی خرداد، شهریور و دی ماه کتاب درسی بوده و با توجه به هدف پژوهش حاضر، تمامی پرسش های مربوط به سال­های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها با توجه به فهرست تحلیل سوالات شاخص اسمیت، نخله و برتز بود. برای تجزیه ­و ­تحلیل داده­ها از شاخص­های آماری توصیفی و روش­های آماری استنباطی آنتروپی شانون-تاپسیس استفاده شد. یافته ها: با توجه به تحلیل داده ها، در هر سه نوبت امتحانی، سطوح ثانویه تجزیه و تحلیل تصاویر و سپس تجزیه و تحلیل داده ها، بیشترین اهمیت را داشتند. در برخی نوبت ها، سطوح ماکروسکوپی-میکروسکوپی، ماکروسکوپی-تحلیلی و پیش بینی نتایج مورد توجه قرارنگرفته بود و تعادلی در میزان توجه به کلیه سطوح دیده نمی شد. نتایج:  با توجه به نقش آزمون نهایی در سرنوشت شغلی دانش آموزان، پیشنهاد می شود در طراحی سوالات از معیارهای تخصصی محتوایی و به صورت متوازن استفاده شود.

کلیدواژه ها:

الگوی اسمیت ، نخله و برتز ، آنتروپی شانون-تاپسیس ، تحلیل محتوا ، سطوح شناختی ، شیمی دوازدهم