Comparing the effectiveness of intervention based on parent-child relationship and dialectical behavior therapy on communication skills and reducing the symptoms of attention deficit disorder in hyperactive children.

مقدمه: بیش فعالی و نقص توجه از جمله اختلالات رایج دهه اخیر در میان کودکان است که پیامدهایی از جمله کاهش مهارت های ارتباطی، گوشه گیری و مشکلات تحصیلی را در پی دارد بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی مداخله مبتنی بر رابطه والد-کودک و رفتاردرمانی دیالکتیکی بر مهارت های ارتباطی و کاهش نشانه های اختلال نقص توجه  کودکان بیش فعال انجام شد. روش پژوهش: مطالعه حاضر از نوع نیمه تجربی بود. تعداد ۶۰ کودک ۵تا ۱۲ ساله مبتلا به اختلال بیش فعالی و نقص توجه، با درنظر گرفتن ملاک های ورود، از شهرهای تهران و تبریز انتخاب و به شیوه تصادفی ساده در دو گروه مداخله و یک گروه کنترل(هر گروه ۲۰نفر) گماشته شدند. جلسات گروه مداخله اول در قالب ۱۰ جلسه، هرهفته ۲ جلسه و هر جلسه ۹۰ دقیقه بصورت گروهی و جلسات درمانی گروه مداخله دوم در قالب ۸ جلسه هر هفته ۲ جلسه و هر جلسه ۴۵ دقیقه اجرا شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه مهارت های ارتباطی بین فردی ماتسون ۱۹۸۳ و شاخص اختلال نقص توجه جردن ۱۹۹۲ بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSSنسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته ها: نتایج جدول تحلیل کوواریانس بین مداخله مبتنی بر رابطه والد-کودک و رفتار درمانی دیالکتیکی و گروه کنترل در پس آزمون متغیر مهارت های ارتباطی و کاهش نشانه های اختلال نقص توجه  تفاوت معنی داری وجود دارد(P≤۰/۰۵). همچنین نتایج تحلیل واریانس و آزمون t ،نشان داد بین مهارت های ارتباطی و کاهش نشانه های نقص توجه در گروه مداخله مبتنی بر رابطه والد-کودک و گروه کنترل، دو گروه مداخله اول و دوم با یکدیگر و گروه رفتاردرمانی دیالکتیکی و گروه کنترل در مرحله پس آزمون تفاوت معناداری وجود دارد (P≤۰/۰۵). بحث و نتیجه گیری: نتایج نشان داد که به ترتیب مداخله مبتنی رابطه والد-کودک و رفتار درمانی دیالکتیکی بر مهارت های ارتباطی و کاهش نشانه های اختلال نقص توجه  کودکان بیش فعال موثر است.

کلیدواژه ها:

parent-child relationship ، dialectical behavior therapy ، communication skills ، attention deficit disorder ، hyperactive children ، رابطه والد-کودک ، رفتاردرمانی دیالکتیکی ، مهارت های ارتباطی ، اختلال نقص توجه ، کودکان بیش فعال