نقش فناوری های نوین (واقعیت مجازی و هوش مصنوعی) در آموزش دانش آموزان دارای نیازهای ویژه

پیشرفت فناوری های نوین، به ویژه واقعیت مجازی (VR) و هوش مصنوعی (AI)، فرصت های بی سابقه ای را برای بهبود آموزش دانش آموزان دارای نیازهای ویژه فراهم کرده است. با این حال، چالش هایی مانند کمبود منابع مالی، ضعف زیرساخت ها، و عدم انطباق محتوا با شرایط فرهنگی و فردی این دانش آموزان، مانع بهره برداری کامل از این فناوری ها شده است. هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی کاربردها، موانع و راهکارهای توسعه VR و AI در مدارس ویژه ایران بود. اهداف فرعی شامل بررسی اثرات VR بر انگیزش و مشارکت، نقش AI در شخصی سازی یادگیری، تاثیر ترکیب دو فناوری بر عملکرد تحصیلی و مهارت های اجتماعی، و ارائه راهکارهای عملی بومی بود. روش پژوهش، توصیفی–پیمایشی با طرح کاربردی و نمونه گیری تصادفی طبقه ای از ۱۲۰ معلم و مربی مدارس ویژه بود. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته با پایایی آلفای کرونباخ ۰.۸۷ و تحلیل داده ها با SPSS انجام شد. یافته ها نشان داد VR موجب ارتقای انگیزش و تمرکز دانش آموزان شده و AI در شخصی سازی محتوا و ارائه بازخورد آنی موثر بوده است. ترکیب دو فناوری اثرات هم افزایی بر ارتقای مهارت های تحصیلی و اجتماعی ایجاد کرد. نتیجه گیری کلی حاکی از آن است که توسعه زیرساخت ها، آموزش معلمان، بومی سازی محتوا و حمایت سیاست گذاران، پیش شرط های موفقیت این رویکرد فناورانه هستند.

کلیدواژه ها:

واقعیت مجازی ، هوش مصنوعی ، دانش آموزان دارای نیازهای ویژه ، آموزش فراگیر ، شخصی سازی یادگیری.