فراترکیب عوامل موثر بر توسعه شایستگی های حرفه ای معلمان ابتدایی در عصر دیجیتال: راهکارهایی برای معاونین آموزشی

هدف: هدف این پژوهش، شناسایی و ترکیب مولفه ها و ابعاد کلیدی توسعه شایستگی های حرفه ای معلمان دوره ابتدایی در مواجهه با الزامات عصر دیجیتال است تا الگویی جامع برای برنامه ریزی و اقدام در اختیار معاونین آموزشی مدارس قرار گیرد. روش شناسی: این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش فراترکیب (Meta-synthesis) هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو انجام شده است. جامعه پژوهش شامل کلیه مقالات علمی-پژوهشی و رساله های دکتری کیفی مرتبط با شایستگی های معلمان و فناوری در پایگاه های اطلاعاتی داخلی (SID, Magiran, Noormags) و بین المللی (Google Scholar, Scopus) در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳ بود. پس از جستجوی نظام مند و غربالگری مبتنی بر معیارهای ورود و خروج، تعداد ۲۵ منبع برای تحلیل نهایی انتخاب شدند.یافته ها: از تحلیل و ترکیب مفاهیم استخراج شده، ۴ مضمون اصلی و ۱۲ مضمون فرعی پدیدار شد. مضامین اصلی عبارت اند از: (۱) شایستگی فناورانه-تربیتی (تسلط بر ابزار و ادغام در پداگوژی)، (۲) شایستگی مدیریت نوین کلاس درس (مدیریت محیط ترکیبی و شخصی سازی یادگیری)، (۳) شایستگی عاطفی-اجتماعی در محیط فناورانه (ایجاد ارتباط انسانی و مدیریت سلامت روان دیجیتال)، و (۴) شایستگی توسعه حرفه ای مستمر و شبکه ای (خودراهبری در یادگیری و مشارکت در اجتماعات حرفه ای).نتیجه گیری: نتایج نشان می دهد که توسعه حرفه ای معلمان در عصر دیجیتال، فراتر از آموزش کار با ابزارها، یک فرآیند چندبعدی و پیچیده است. الگوی حاصل از این فراترکیب، یک نقشه راه جامع برای معاونین آموزشی فراهم می آورد تا بتوانند با نگاهی کل نگر، برنامه های توسعه حرفه ای موثر، هدفمند و متناسب با نیازهای واقعی معلمان و دانش آموزان طراحی و اجرا کنند.

کلیدواژه ها:

فراترکیب ، شایستگی حرفه ای ، معلمان ابتدایی ، عصر دیجیتال ، توسعه حرفه ای ، معاون آموزشی