بررسی جرم شناسانه تاثیر حاشیه نشینی بر جرم قتل و راهکارهای پیشگیری از آن

رشد بی رویه و نامتوازن شهرنشینی و تمرکز امکانات در کلان شهرها، یکی از عوامل اصلی مهاجرت از شهرهای کوچک و روستاها به حواشی شهرهای بزرگ بوده و پدیده ای به نام حاشیه نشینی را شکل داده است. این پدیده، علاوه بر پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، آثار قابل توجهی نیز در حوزه حقوقی و کیفری به جا گذاشته است. از جمله این آثار، افزایش نرخ جرایم خشن به ویژه قتل در مناطق حاشیه ای شهرهاست؛ مناطقی که اغلب از کمترین سطح برخورداری از امکانات، امنیت و نظارت برخوردارند. در پژوهش حاضر که با رویکرد توصیفی تحلیلی انجام شده، تلاش بر آن است تا با تمرکز بر جنایت قتل و جرایم خشنی که در بستر محیط های حاشیه نشین شکل می گیرد، به بررسی علل و زمینه های موثر بر ارتکاب چنین جرایمی در این نواحی پرداخته شود. پرسش محوری تحقیق این است که چه عواملی زمینه ساز ارتکاب قتل و جرایم خشن در حواشی شهرها هستند و چه تدابیر پیشگیرانه ای می توان برای مهار این روند اتخاذ کرد؟ یافته های این پژوهش نشان می دهد که فشارهای شدید اقتصادی، نابرابری های اجتماعی، تاثیر فقر و محیط زندگی بر تمایلات مجرمانه، از جمله مهم ترین عوامل ارتکاب قتل در این مناطق اند. برای مقابله با این روند نگران کننده، مجموعه ای از راهکارهای پیشگیری وضعی و اجتماعی قابل طرح است. از جمله این راهکارها می توان به استفاده از دستاوردهای جرم شناسی در طراحی محیطی، کاهش فضاهای بی دفاع شهری، ارتقاء روشنایی معابر، تقویت نظارت اجتماعی، جمع آوری سلاح های سرد و گرم، ساماندهی مناطق جرم خیز، استفاده از ظرفیت جامعه محلی در ایجاد نظم، آموزش و آگاهی رسانی درباره فرهنگ خشونت، افزایش بازدارندگی مجازات ها، بهره گیری از سیستم های نظارتی مانند دوربین های شهری و همچنین تقویت آموزه های دینی و اخلاقی اشاره کرد. بدین ترتیب، کنترل و کاهش جرایم خشن در مناطق حاشیه ای مستلزم اتخاذ رویکردی چندوجهی است که تلفیقی از سیاست های اجتماعی، فرهنگی، امنیتی و حقوقی را دربرگیرد.

کلیدواژه ها:

حاشیه نشینی ، قتل ، جرایم شهری ، پیشگیری از جرم ، پیشگیری وضعی ، پیشگیری اجتماعی.