نقش معلم در پرورش مهارت های تفکر انتقادی دانش آموزان در آموزش و پرورش

در دنیای پیچیده و پویای امروز، توانایی تفکر انتقادی (Critical Thinking)، به عنوان یک مهارت اساسی برای موفقیت در زندگی فردی و اجتماعی، بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. تفکر انتقادی به معنای توانایی تحلیل، ارزیابی، و استدلال منطقی در مورد اطلاعات، ایده ها و مسائل است. این پژوهش با هدف بررسی عمیق نقش محوری معلم در پرورش این مهارت ها در دانش آموزان انجام شده است. طرح تحقیق از نوع روش ترکیبی (Mixed-Methods) بود که در فاز کمی، از یک پیمایش گسترده با نمونه ای به حجم ۷۰۰ نفر از معلمان و دانش آموزان، و در فاز کیفی، از مشاهدات میدانی گسترده در کلاس های درس و مصاحبه های عمیق با ۱۵۰ نفر از آن ها استفاده شد. یافته های کمی نشان داد که استفاده از راهبردهای آموزشی مبتنی بر پرسشگری و یادگیری فعال، همبستگی مثبت و معناداری با سطح تفکر انتقادی دانش آموزان دارد. داده های کیفی به صورت جامع نشان داد که معلم با تغییر نقش خود از یک انتقال دهنده صرف اطلاعات به یک تسهیل گر و راهنما، می تواند محیطی امن و تحریک کننده برای رشد این مهارت ها فراهم کند. این پژوهش نتیجه گیری می کند که آموزش و پرورش باید با سرمایه گذاری بر روی تربیت معلم و تغییر رویکردهای آموزشی، به پرورش نسل جدیدی از متفکران مستقل و تحلیل گر متعهد شود.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، نقش معلم ، آموزش و پرورش ، پرسشگری ، یادگیری مبتنی بر مسئله ، فراشناخت