نقش آموزش سواد رسانه ای در کاهش آسیب های تربیتی و فرهنگی دانش آموزان دوره ابتدایی:مطالعه ای در شهرستان پاوه

در عصر حاضر، رسانه های دیجیتال به یکی از اصلی ترین عوامل تاثیرگذار بر ارزش ها، نگرش ها و سبک زندگی کودکان تبدیل شده اند. این پژوهش با هدف بررسی نقش آموزش سواد رسانه ای در کاهش آسیب های تربیتی و فرهنگی دانش آموزان دوره ابتدایی در شهرستان پاوه انجام شده است. روش تحقیق حاضر، ترکیبی از رویکردهای کیفی و کمی بوده که با استفاده از پرسشنامه های استاندارد و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۲۰ دانش آموز، ۳۰ معلم و ۶۰ والدین در مدارس ابتدایی پاوه به اجرا درآمد. داده ها با روش های تحلیل محتوا و آمار توصیفی-تحلیلی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان می دهد که دانش آموزان این منطقه به طور متوسط روزانه ۳ تا ۵ ساعت در معرض محتوای رسانه ای قرار دارند، که ۶۵% از این محتوا فاقد نظارت والدین است. پس از اجرای برنامه آموزشی سواد رسانه ای به مدت ۶ ماه، مهارت های تفکر انتقادی دانش آموزان در مواجهه با پیام های رسانه ای تا ۴۰% افزایش یافت و میزان پذیرش بی چون وچرای الگوهای فرهنگی نامتناسب ۳۵% کاهش پیدا کرد. همچنین، نتایج حاکی از آن بود که مشارکت خانواده ها و معلمان در این برنامه ها، تاثیر مستقیمی بر افزایش خودکنترلی و مسئولیت پذیری اجتماعی دانش آموزان داشته است. این مطالعه به سه نتیجه کلیدی دست یافت: نخست آنکه آموزش سواد رسانه ای می تواند به عنوان یک راهبرد پیشگیرانه در برابر آسیب های فرهنگی-تربیتی عمل کند. دوم، طراحی برنامه های آموزشی باید مبتنی بر بافت فرهنگی هر منطقه باشد، چنانچه الگوی اجراشده در پاوه با توجه به ویژگی های جامعه محلی طراحی شد. سوم، همکاری سه جانبه مدارس، خانواده ها و نهادهای فرهنگی ضرورتی انکارناپذیر در تثبیت اثرات این آموزش هاست. یافته های این پژوهش می تواند برای سایر مناطق ایران و حتی کشورهای با شرایط مشابه به عنوان یک الگوی عملیاتی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، آسیب های تربیتی ، دانش آموزان ابتدایی ، شهرستان پاوه ، تفکر انتقادی