شایع ترین آسیب های اسکلتی-عضلانی در دانش آموزان دبیرستانی در حین فعالیت های ورزشی

هدف اصلی این پژوهش، بررسی شایع ترین آسیب های اسکلتی-عضلانی در بین دانش آموزان دبیرستانی حین فعالیت های ورزشی در مدارس شهرستان لالی است. با توجه به افزایش گرایش نوجوانان به فعالیت های ورزشی، به ویژه در محیط مدرسه، احتمال بروز آسیب های مختلف به طور چشمگیری افزایش می یابد. این آسیب ها نه تنها می توانند سلامت جسمی دانش آموزان را تهدید کنند، بلکه ممکن است باعث کاهش مشارکت آنان در فعالیت های بدنی و افت عملکرد تحصیلی شوند. شناخت نوع، فراوانی و عوامل مرتبط با این آسیب ها، زمینه ساز طراحی برنامه های پیشگیرانه و بهبود کیفیت آموزش تربیت بدنی خواهد بود. روش پژوهش از نوع توصیفی-مقطعی است. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر مقطع متوسطه اول و دوم مدارس شهرستان لالی بود که در فعالیت های ورزشی مدرسه ای شرکت داشتند. از میان آن ها، ۱۰۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته درباره ویژگی های دموگرافیک، نوع ورزش و آسیب های اسکلتی-عضلانی رایج بود. داده ها با استفاده از آمار توصیفی (فراوانی، درصد و میانگین) تحلیل شد. نتایج نشان داد که شیوع آسیب های اسکلتی-عضلانی در میان دانش آموزان دبیرستانی نسبتا بالا است. بیشترین آسیب ها مربوط به اندام تحتانی شامل پیچ خوردگی مچ پا (۲۸٪)، کشیدگی عضلات ران (۱۹٪) و آسیب های زانو (۱۵٪) بود. در اندام فوقانی، آسیب هایی نظیر کشیدگی عضلات شانه و آرنج در حدود ۱۲٪ مشاهده شد. همچنین، ورزش هایی مانند فوتبال و بسکتبال بیشترین میزان آسیب را به خود اختصاص دادند که می تواند به دلیل ماهیت پرتحرک و تماس بدنی در این رشته ها باشد. تحلیل داده ها حاکی از آن بود که دانش آموزانی که قبل از ورزش حرکات کششی انجام نمی دادند یا از کفش و تجهیزات استاندارد استفاده نمی کردند، بیشتر دچار آسیب شدند. بحث و تفسیر نتایج نشان می دهد که فقدان آموزش کافی در زمینه پیشگیری از آسیب ها، نبود مربیان متخصص و بی توجهی به گرم کردن و سردکردن قبل و بعد از فعالیت ورزشی از مهم ترین عوامل خطر بروز آسیب های اسکلتی-عضلانی است. بر اساس یافته ها، طراحی و اجرای برنامه های آموزشی برای دانش آموزان و معلمان تربیت بدنی، استفاده از تجهیزات ورزشی استاندارد و فراهم کردن امکانات ایمن در مدارس می تواند به کاهش میزان آسیب ها کمک کند. همچنین توصیه می شود والدین، مسئولان مدرسه و معلمان با همکاری یکدیگر، محیطی ایمن و حمایتگر برای ورزش دانش آموزان فراهم آورند. در نهایت، این پژوهش بر ضرورت پیشگیری به جای درمان تاکید می کند. توجه به نکات ایمنی، آموزش مهارت های حرکتی صحیح و انجام معاینات پزشکی دوره ای می تواند به کاهش آسیب های رایج در مدارس کمک کند. همچنین انجام پژوهش های مشابه در سایر مناطق و در بین دانش آموزان دختر، می تواند تصویر جامع تری از وضعیت آسیب های ورزشی در مدارس کشور ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

آسیب های اسکلتی-عضلانی ، دانش آموزان دبیرستانی ، فعالیت ورزشی ، پیشگیری ، ایمنی مدارس