کار و راهکارهای اصلاح فرهنگ آن در کلام امیرالمومنین علیه السلام

کار جوهر انسان و مایه سعادت دنیوی و اخروی او است. در اسلام به مقوله کار و مولفه های آن، اهمیت بسیاری داده شده است. تعداد روایات ذکر شده از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه معصومین علیهم السلام در موضوع کار و بایدها و نبایدهای آن، خود گواه صادقی بر این ادعا است. فرهنگ کار هر جامعه، نشانه رشد فکری و اجتماعی آن جامعه می باشد که، اقتصاد سالم و پویا، از نتایج آن خواهد بود. هر جامعه ای برای گذران امور خود و رفع نیازهایش، به مشاغل گوناگون نیاز دارد، تا با توجه به آنها احتیاجات خود را برطرف سازد و افراد آن جامعه بتوانند به وسیله نعمتها و موهبتهای طبیعی توان خود را بالا ببرند، از این رو تمام مشاغل موجود در جوامع بشری که به نوعی با زندگی انسان ها ارتباط دارند، از دید بشر مهم و اساسی بوده اند و باید برای تحقق فرهنگ مناسب آنها تدبیری مناسب اندیشید، تا مقوله کار موجب تعالی بشر گردد. از دغدغه های اندیشمندان و صاحب نظران اسلامی در مقوله کسب و کار، پالایش و بازبینی فرهنگ کار است که امروزه به یک چالش جدی تبدیل گشته و افکار را به خود مشغول نموده است. فرهنگ کار در نظام اقتصاد اسلامی، دارای مبانی خاص خود می باشد. در مقاله حاضر سعی شده، با شناسایی و بازنگری فرهنگ کار، ضمن شناخت آسیبهای موجود در آن، امکان دستیابی به یک الگوی صحیح و مناسب، برای اصلاح فرهنگ کار اسلامی، به دست آید. سیره و گفتار امام علی علیه السلام، درباره مقوله کار، ما را به این هدف نزدیک می نماید؛ از عوامل تاثیرگذار در فرهنگ کار، مبانی موجود در حوزه های کلامی و اخلاقی آن است که باعث پویایی جامعه و فرد می شود، مانند خداباوری، اصالت آخرت، تقوا، برخورداری از رضایت الهی و ...؛ همچنین آسیب شناسی در فرهنگ کار، و رعایت اصول مهم، برای اصلاح فرهنگ کار از منظر امام علی علیه السلام، از دیگر نکات مورد بحث در این مقاله است که عبارتند از: وجدان کاری، مولفه های نظم و برنامه ریزی کاری، وقت شناسی، محکم کاری و اتقان کارها، پایبندی به اصول اخلاق کاری، مشارکت، داشتن تخصص و تعهدکاری، انصاف و عدالت، توجه به کار گروهی و .... می باشد. در این مقاله سعی شده تا بایسته های فرهنگ مطلوب کار از منظر امیرالمومنین علی علیه السلام بررسی شود تا ضمن استخراج آن بایسته ها، بتوان به یک الگوی صحیح و مناسب در فرهنگ کار سالم دست یافت. در بررسی به عمل آمده، مواردی چون وجدانکاری، نظم و برنامه ریزی، اتقان و محکم کاری در کارها از مهمترین بایسته های فرهنگ کار مطلوب می باشندکه با تحلیل عناصر جزئی تر هر کدام از این عناوین کلی، این مقاله سامان یافته است. روش این مقاله به صورت کتابخانه ای توصیفی و با استناد به منابع دست اول می باشد.