دیدگاه های توحیدی- عرفانی شیخ الاسلام انصاری

توحید، از مقوله های اساسی در اسلام و عرفان اسلامی است و در آثار ادبیات فارسی به پیمانه قابل اعتنایی، تجلی یافته است. جای گاه این دانش واژه در حوزه معرفت شنیداری و شهودی بسی ارزنده است. این مقوله عرفانی در آثار شیخ الاسلام انصاری، که از بزرگان ادبیات و عرفان است، هرچند تجلی بنیادین یافته؛ اما تلون تعابیر، آن را در هاله تطور، نهان داشته است؛ از این رو، تبیین این مقوله در نگاه اهل عرفان، ارزش مند می نماید. این مقاله، که به گونه تحلیلی - بنیادی تهیه شده، در پی تبیین دیدگاه های توحید عرفانی پیر هرات، گونه های توحید و مشخصه های آن در نگاه وی بوده است؛ لذا بیان می دارد که شیخ الاسلام انصاری چه نوع دیدگاه های عرفانی داشته، مشخصه های آن کدام هایند و در آثار وی چه گونه آیینه داری شده است. شمار معدودی از اهل نظر، هرچند از سخنان مبحت آمیز انصاری، برداشت توحید وجودی کرده اند؛ اما توحید عرفانی خواجه انصار با دید پژوهش مندانه، ویژه گی تکیه بر شنیدن و شهود را داراست و به مشرب وحدت شهود گرایش دارد.توحید، از مقوله های اساسی در اسلام و عرفان اسلامی است و در آثار ادبیات فارسی به پیمانه قابل اعتنایی، تجلی یافته است. جای گاه این دانش واژه در حوزه معرفت شنیداری و شهودی بسی ارزنده است. این مقوله عرفانی در آثار شیخ الاسلام انصاری، که از بزرگان ادبیات و عرفان است، هرچند تجلی بنیادین یافته؛ اما تلون تعابیر، آن را در هاله تطور، نهان داشته است؛ از این رو، تبیین این مقوله در نگاه اهل عرفان، ارزش مند می نماید. این مقاله، که به گونه تحلیلی - بنیادی تهیه شده، در پی تبیین دیدگاه های توحید عرفانی پیر هرات، گونه های توحید و مشخصه های آن در نگاه وی بوده است؛ لذا بیان می دارد که شیخ الاسلام انصاری چه نوع دیدگاه های عرفانی داشته، مشخصه های آن کدام هایند و در آثار وی چه گونه آیینه داری شده است. شمار معدودی از اهل نظر، هرچند از سخنان مبحت آمیز انصاری، برداشت توحید وجودی کرده اند؛ اما توحید عرفانی خواجه انصار با دید پژوهش مندانه، ویژه گی تکیه بر شنیدن و شهود را داراست و به مشرب وحدت شهود گرایش دارد.

کلیدواژه ها:

عرفان ، توحید ، انصاری ، معرفت شهودی و معرفت وجودی.