تحلیل تجربی رفتارهای اجتنابی در دانش آموزان دارای اضطراب اجتماعی در موقعیت های آموزشی

اضطراب اجتماعی یکی از اختلالات رایج در دوران کودکی و به ویژه در سال های ابتدایی تحصیل است که می تواند بر کیفیت یادگیری، مشارکت کلاسی و رشد مهارت های اجتماعی دانش آموزان تاثیر منفی بگذارد. یکی از پیامدهای بارز اضطراب اجتماعی، بروز رفتارهای اجتنابی در موقعیت های آموزشی است؛ رفتارهایی همچون پرهیز از پاسخ گویی به پرسش های معلم، خودداری از مشارکت در فعالیت های گروهی، اجتناب از تعامل با همسالان و حتی اجتناب از حضور فعال در محیط کلاس. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تجربی رفتارهای اجتنابی دانش آموزان دارای اضطراب اجتماعی در مدارس ابتدایی شهرستان آزادشهر استان گلستان انجام شد. روش پژوهش، کیفی–توصیفی با رویکرد تحلیل محتوای تجربی بود. نمونه پژوهش شامل دانش آموزان دارای نشانه های اضطراب اجتماعی بود که با استفاده از پرسشنامه استاندارد اضطراب اجتماعی و مصاحبه نیمه ساختاریافته شناسایی شدند. یافته ها نشان داد که رفتارهای اجتنابی در موقعیت های آموزشی نه تنها فرآیند یادگیری فردی را مختل می سازد، بلکه بر پویایی کلاس و تعاملات اجتماعی کل گروه نیز اثرگذار است. تحلیل داده ها بیانگر آن است که این رفتارها بیشتر در موقعیت های آموزشی مبتنی بر تعامل مستقیم و ارزیابی اجتماعی (مانند ارائه شفاهی، کار گروهی و پاسخ به پرسش ها) بروز پیدا می کند. نتایج پژوهش ضمن برجسته کردن اهمیت شناسایی و مداخله به موقع، بر ضرورت آموزش معلمان در زمینه راهکارهای مدیریت و کاهش اضطراب اجتماعی دانش آموزان تاکید دارد. این نتایج می تواند برای طراحان برنامه های درسی، مشاوران مدارس و آموزگاران استان گلستان به ویژه شهرستان آزادشهر، در جهت ارتقای سلامت روان و بهبود مشارکت آموزشی دانش آموزان بسیار کاربردی باشد.

کلیدواژه ها:

اضطراب اجتماعی ، رفتارهای اجتنابی ، دانش آموزان ابتدایی ، موقعیت های آموزشی ، مشارکت کلاسی