بررسی جایگاه مولفه های تفکر انتقادی متیو لیپمن در کتاب درسی دروس اجتماعی پایه چهارم در نظام آموزشی افغانستان

هدف این پژوهش، بررسی جایگاه مولفه های تفکر انتقادی بر اساس دیدگاه لیپمن در کتاب درسی دروس اجتماعی پایه چهارم در نظام آموزشی کشور افغانستان است. روش این تحقیق، توصیفی از نوع تحلیل محتوا است و نمونه پژوهش، کتاب دروس اجتماعی پایه چهارم ابتدایی سال تعلیمی ۱۳۹۹ خورشیدی است. ابزارهای پژوهش حاضر، با توجه به الگوی تفکر انتقادی لیپمن شش مولفه دارد: سوال کردن، تحلیل و ارزیابی، استدلال کردن، ارزیابی شواهد و اظهارات، تفسیر داده ها و قضاوت صحیح. واحد تحلیل در این تحقیق، تمام جملات، تصاویر و سوالات کتاب مزبور را شامل می شود. نتایج تحقیق مبین آن است که کتاب دروس اجتماعی پایه چهارم دوره ابتدایی، بیشترین توجه را به مولفه سوال کردن و کمترین اهتمام را به مولفه قضاوت صحیح داشته است که با توجه به اهمیت آن در روابط فردی و زندگی روزمره و اینکه یکی از مهم ترین مولفه های تفکر انتقادی که در تعاریف مختلف تفکر انتقادی به نحوی از انحا انعکاس یافته است، قضاوت صحیح است، شایسته است به این مولفه تفکر انتقادی توجه افزونتری صورت گیرد.

کلیدواژه ها:

نظام آموزشی افغانستان ، تفکر انتقادی ، کتاب درسی دروس اجتماعی پایه چهارم ابتدایی ، تحلیل محتوا ، متیو لیپمن