از منطق تا متافیزیک با کودکان

در ایالات متحده، آموزش فلسفه به دانش آموزان رسما از کالج آغاز می گردد. اما اکثر دبیرستان ها آموزش فلسفه مقدماتی را، در دوره های ویژه قبل از آغاز رسمی سال تحصیلی برای دانش آموزان تدارک می بینند. در اروپا و بسیاری از کشورهای دیگر هم گنجاندن فلسفه در برنامه درسی دبیرستان، بسیار امر رایج و متداولی است. در ایران هم فقط چند دبیرستان غیرانتفاعی هستند که دروس فلسفه را به طور غیررسمی در برنامه درسی دانش آموزانشان قرار داده اند. اما آموزش فلسفه قبل از دوره دبیرستان در سراسر جهان نسبتا غیرمعمول است. این رویکرد نسبت به آموزش فلسفه، ممکن است مبین این دیدگاه باشد که آموزش فلسفه برای کودکان هنوز به طور رسمی در جهان پذیرفته نشده است. طرفداران این دیدگاه - عدم آموزش فلسفه قبل از دبیرستان - حداقل سه دلیل برای اثبات نظر خود ارائه نموده اند. اول، رشد شناختی، آموزش و تفکر فلسفی پیش از دبیرستان مستلزم داشتن سطحی از رشد شناختی فرد است که این استعداد در بیشتر افراد پیش از نوجوانی شکوفا و مستعد نگردیده است. دوم، فشردگی دروس، برنامه درسی مدارس بسیار متراکم و شلوغ است و آموزش فلسفه در کنار آن حجم از دروس، حواس دانش آموزان را از آموزش دروس رسمیشان منحرف می کند. سوم، تشویش ذهنی، با توجه به اینکه آموزش فلسفه و درگیر شدن دانش آموزان با آن، مستلزم طرح سوالاتی است و مطرح کردن سوالات، اغلب با پاسخ های درست و قطعی روبه رو نمی شوند. پس امکان دارد دانش آموزان بجای یادگیری دچار تشویش ذهنی شوند و در نهایت نسبت به موضوع موردبحث بدبین گردند. این جانب که از مخالفان سرسخت این دیدگاه هستم. در این مقاله سعی خواهم کرد، این دلایل را به چالش کشیده و دلایل درخوری برای آن ارائه نمایم و در انتهای مقاله، رویکرد آموزش فلسفه برای کودکان امروزی و نسل فعلی را تشریح نمایم.

کلیدواژه ها:

فلسفه ، فلسفه برای کودکان ، کودکان امروز ، لیپمن ، گرت متیوز