تقابل چند جانبه گرایی و یکجانبه گرایی در نظام جهانی

چندجانبهگرایی در عرصه بینالملل به معنای ائتالف چند کشور برای پیشبرد یک هدف مشترک است. از طرف دیگر یکجانبهگرایی هر گونه آموزه یا برنامه های است که از اقدام یکجانبه حمایت می کند. چنان اقدامی ممکن است با بی اعتنایی به جانبهای دیگر یا همراه با ابراز تعهد به سمت وسویی باشد که دیگر جانبها با آن موافق باشند. تفاوت های چندجانبه گرایی و یکجانبه گرایی در سه مشخصه بنیادی؛ غیرقابل تقسیم بودن، اصول کلی رفتار و معامله به مثل پراکنده است. یکجانبهگرایی اگرچه در همه موارد یک امر نامشروع و خالف قواعد حقوقی تلقی نمی شود، اما خالف روح، ارزشها و اهدافی است که حقوق بینالملل عرفی و معاهده های هردو دنبال می کنند. ایالات متحده و همراهانش به دنبال این تفکر هستند که آمریکا امر خطیر حفظ نظم عمومی جهان را بر عهده گرفته و برای انجام صحیح آن نمی توان صرفا به نظام قراردادی بین الملل و حقوق جهانی متکی بود، بلکه آمریکا باید بتواند به صورت بین المللی و فاق از قیدهای نهادهای حقوقی جهانی به افزایش سطح هنجارها و ارزش هایی چون آزادی، دموکراسی و حقوق بشر بپردازد، حتی اگر نقض حقوق بین المللی صورت بگیرد در حالیکه کلیه پیشرفت های اتحادیه اروپایی طی دهه های گذشته، در زمینه داخلی وستیاست خارجی مبتنی بر نظم چند جانبه گرایانه بنا نهاده شده است. چین نیز مدعی است می کند که از یک روش توسعه علمی، مستقل، باز، صلح آمیز، مشارکتی پیروی می کند. توسعه صلح آمیز، مشارکتی و مشترک به طور مستقیم در ارتباط با رویکرد چندجانبه گرایی چین نسبت به کشورهای خارجی است.

کلیدواژه ها:

چندجانبهگرایی ، حقوق بشر ، حقوق بینالملل ، نظام جهانی