واکاوی مفهومی سواد آبی در بخش کشاورزی: شناسایی ابعاد و مولفه های مدیریتی از منظر ذی نفعان نهادی و مطلعین کلیدی

سواد آبی مفهومی جدید در پژوهش های مرتبط با مدیریت تقاضای آب و یکی از راهکارهای ارتقای آگاهی های عمومی در زمینه مسائل مرتبط با آب است و قابلیت این را دارد که برآوردی از دانش، نگرش و رفتار آبی جامعه ارائه می دهد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مولفه های مدیریتی سواد آبی جامعه کشاورزان قرچک از منظر ذی نفعان و مطلعین کلیدی بخش جهاد کشاورزی این شهرستان انجام شده است. رویکرد این مطالعه کبفی از نوع تحلیل مضمون است. ابزار جمع آوری اطلاعات، مصاحبه های نیمه ساختاریافته است که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند از نوع متجانس با ۱۷ نفر از مطلعین کلیدی حوزه آب در بخش کشاورزی که نسبت به سواد آبی کشاورزان شناخت داشته و تجربه مواجهه با اقدامات صورت گرفته از جانب کشاورزان را داشته اند، انجام پذیرفت. اطلاعات به دست آمده در این مطالعه با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. یافته های حاصل از تحلیل اطلاعات و مقایسه اظهارات ذینفعان نهادی و مطلعین کلیدی از سواد آبی در بخش اقدامات و فعالیت های مدیریتی مرتبط با بخش کشاورزی به ۷ مقوله فراگیر شامل ۱-سیاست گذاری های مرتبط با مدیریت منابع آبی در بخش کشاورزی؛ ۲-طراحی و توسعه راهبردهای هماهنگ با ظرفیت ها و محدودیت های منابع آبی در حوزه کشاورزی؛ ۳-مدیریت تحقیقات و نوآوری در حوزه کشاورزی؛ ۴-توسعه سامانه های اطلاعاتی ؛ ۵-سازمان دهی و توسعه آموزش و فرهنگ ترویج در بخش کشاورزی؛ ۶-بهره مندی از مدیریت پایدار منابع آبی در بخش کشاورزی و ۷-بهره مندی از مدیریت مشارکت و تشویق در بخش کشاورزی دسته بندی شدند. نتایج نشان می دهد که با استفاده از ابعاد و مولفه های مدیریتی مورد بررسی در حوزه سواد آبی کشاورزان شهرستان قرچک، همراه با تدوین سیاست گذاری ها و توسعه راهبردهایی در زمینه مدیریت منابع آبی، تقویت فرهنگ ترویجی، بهبود زیرساخت ها و ارتقای ظرفیت های موجود در بخش کشاورزی، می توان به بهبود و اصلاح فعالیت ها و اقدامات سازمانی در بخش کشاورزی دست یافت.

کلیدواژه ها:

مولفه های مدیریتی سواد آبی ، ذینفعان نهادی ، مطلعین کلیدی ، کشاورزان ، جهاد کشاورزی ، شهرستان قرچک ، تحلیل مضمون