تحلیل سینی برنجی دوره قاجار اثر عبدالمطلب اصفهانی بر اساس آراء ژرار ژنت

در دوره قاجار بسیاری از هنرها تحت تاثیر تصاویر کتب چاپ سنگی قرار گرفته که از جمله این هنرها فلزکاری است، تصاویر بسیاری از ظروف فلزی حکاکی شده این دوره تحت تاثیر کتب چاپ سنگی به خصوص کتاب چاپ سنگی الخسروان قرار می گیرد. در میان ظروف فلزکاری، یک سینی برنجی به امضای عبدالمطلب اصفهانی وجود دارد که در آن تصاویری از شاهان ساسانی وجود دارد و به نظر می رسد برگرفته از کتاب چاپ سنگی الخسروان است و در کنار تصاویر شاهان، تصویری از عمر خطاب و اشعاری از حافظ نیز در این سینی وجود دارد؛ لذا این پژوهش به دنبال پاسخ به این سوال است که: ارتباط میان متن سینی و پیش متن هایی که سینی بر اساس آن شکل گرفته است چگونه است؟ و چه دگرگونی هایی در فرایند شکل گیری سینی از پیش متن ها رخ داده است؟ هدف از این پژوهش، خوانش و مطالعه سینی برنجی بعنوان یکی از آثار دوره قاجار با روش ترامتنیت است. این پژوهش ماهیت کیفی دارد و گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای انجام گرفته و سینی مذکور با رویکرد ترامتنیت ژنت و روش توصیفی- تحلیلی بررسی شده است. مطالعه بر روی سینی عبدالمطلب و پیش متن های موجود، نشان داد که پیش متن اصلی سینی، کتاب چاپ سنگی الخسروان است و رابطه میان نقش پادشاهان در سینی و تصاویر شاهان در چاپ سنگی الخسروان از نوع برگرفتگی و این برگرفتگی از نوع تراگونگی و جایگشت است؛ ولیکن رابطه تصویر عمر خطاب و اشعار در سینی از نوع هم حضوری و بینامتنیت است. نوع بینامتنی، صریح و نوع هم حضوری نیز نقل قول است.

کلیدواژه ها:

نامه الخسروان ، فلزکاری ، دوره قاجار ، ترامتنیت ، ژرار ژنت