تعریف و تبیین راهبردهای موثر بر امنیت محیطی در محیط انسان ساخت با رویکرد منطقه ای در محدوده تهدیدات پدافند غیرعامل

تهدیدات انسان ساز- خصمانه (موضوع علم پدافند غیرعامل) درمیان طیف گسترده تهدیداتی که متوجه انسان و محیط انسان ساخت است، جایگاه ویژه ای دارند؛ درحالی که در عمده تهدیدات با منشا طبیعت، مستهلک کردن کامل تهدید امکان-پذیر نیست، در تهدیدات انسان ساز- خصمانه به دلیل منشا انسانی و مختار بودن فرد و یا اجتماعات انسانی در اخذ تصمیم و اقدام، امکان کاهش موثر آسیب و حتی مستهلک شدن و حذف کامل تهدید وجود دارد. از این نظر مجموعه تدابیر و اقدامات مواجهه با این دسته از تهدیدات ذیل عنوان کلی «علم پدافند غیرعامل» از اهمیت ویژه ای برخوردار است. با توجه به طیف گسترده تهدیدات در منطقه استقرار کشور، پژوهش حاضر تلاش دارد با ژرفکاوی در مفهوم «کلان واژه» امنیت و نظریات امنیتی، راهکارهای علمی و پایدار را در مواجهه با تهدیدات انسان ساز- خصمانه مرتبط با حرفه طراح محیطی (معماری- شهرسازی) با تمرکز بر مرحله برنامه دهی استخراج و تبیین نماید. این مطالعه به روش توصیفی- تحلیلی ابتدا با ابزار مطالعه کتابخانه ای و مصاحبه به تعریف راهبردها و سپس به تحلیل روابط میان آن ها با استفاده از روش تحلیل اثرات متقابل و میک-مک می پردازد. براساس نتایج این پژوهش، در ماتریس تاثیرات مستقیم، متغیر «قانون/ مردم سالاری محلی» بیشترین نسبت تاثیرگذاری به تاثیرپذیری را داراست. همچنین در بین متغیرهای موردسنجش، بیشترین تاثیرگذاری مربوط به «گفتمان»، کمترین تاثیرگذاری مربوط به «توجه به اقلیت ها»، بیشترین تاثیرپذیری مربوط به «پویایی/ بازاندیشی سیاسی- فرهنگی» و «گفتمان» و کمترین تاثیرپذیری مربوط به «قانون/ مردم سالاری محلی» است.

کلیدواژه ها:

پدافند غیرعامل ، تهدید ، محیط انسان ساخت ، رویکرد منطقه ای ، تحلیل اثرات متقابل