تحلیل محتوای پژوهشهای انجام شده در حوزه کیفیت زندگی در سکونتگاههای غیررسمی با استفاده از ابرکلمات (مورد مطالعه: ایران)

سکونتگاههای غیررسمی یکی از چالشهای اساسی در توسعه شهری هستند که به دلیل رشد سریع شهرنشینی، کمبود زیرساختهای شهری، و ضعف در برنامه ریزی فضایی، همواره مورد توجه پژوهشگران و سیاستگذاران قرار گرفته اند. هدف این پژوهش، تحلیل نظاممند مطالعات انجام شده در زمینه کیفیت زندگی در این سکونتگاهها و شناسایی روندها، شکافهای تحقیقاتی و عوامل کلیدی موثر بر بهبود وضعیت این مناطق است. بدین منظور، از روش فراتحلیل کیفی و تکنیک تحلیل محتوای اسناد و مقالات علمی استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که در سالهای اخیر، مطالعات مرتبط با سکونتگاه های غیررسمی از بررسی های کلی به سمت تحلیل های دقیق تر بر اساس شاخص های مشارکت اجتماعی، عدالت فضایی، سرزندگی شهری و توسعه پایدار حرکت کرده اند. همچنین، تحلیل واژگان کلیدی مقالات بررسی شده نشان داد که مفاهیمی پیش همچونیداری، زیست پذیری، عدالت فضایی، مشارکت و اجتماعی به عنوان محورهای کلیدی در این حوزه مطرح هستند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که توسعه زیرساخت های شهری، بهبود شرایط محیطی، افزایش سرمایه اجتماعی، و تقویت نقش جامعه محلی از جمله مهمترین راهکارهای ارتقای کیفیت زندگی در این سکونتگاه ها محسوب می شوند. بر اساس تحلیل های انجام شده، سیاستگذاری های آتی در حوزه برنامه ریزی شهری باید با رویکردی جامع و یکپارچه به مسئله سکونتگاه های غیررسمی پرداخته و با تاکید بر مشارکت شهروندان، توزیع عادلانه خدمات، و بهبود زیرساخت های کالبدی، شرایط زیستی پایدار و مطلوبی را برای ساکنان این مناطق فراهم سازد. این پژوهش، علاوه بر ارائه چارچوبی مفهومی برای بررسی کیفیت زندگی در سکونتگاه های غیررسمی، می تواند راهنمایی برای سیاستگذاران و برنامه ریزان شهری در جهت اتخاذ تصمیمات کارآمد و توسعه سیاست های پایدار در این حوزه باشد.

کلیدواژه ها:

سکونتگاههای غیررسمی ، کیفیت زندگی شهری ، تحلیل محتوا ، تحلیل کیفی