نقش سکوت سازمانی در مدارس بر خلاقیت آموزشی

خلاقیت آموزشی (Educational Creativity)، به عنوان یکی از مهم ترین عوامل پیشرفت و نوآوری در نظام تعلیم و تربیت، مستلزم فضایی باز برای ابراز ایده ها، ریسک پذیری و تبادل دیدگاه هاست. با این حال، در بسیاری از سازمان ها، از جمله مدارس، پدیده ای به نام سکوت سازمانی (Organizational Silence) می تواند مانع جدی بر سر راه شکوفایی خلاقیت شود. سکوت سازمانی، به معنای خودداری آگاهانه کارکنان از بیان نگرانی ها، ایده ها، انتقادات و اطلاعات مرتبط با مسائل سازمان است، حتی زمانی که باور دارند این اطلاعات می تواند مفید باشد. این مقاله به تحلیل جامع نقش سکوت سازمانی در مدارس بر خلاقیت آموزشی می پردازد. هدف این پژوهش، تبیین سازوکارهای تاثیر سکوت سازمانی بر کاهش خلاقیت در میان معلمان و مدیران، شناسایی عوامل زمینه ساز سکوت در محیط مدرسه، و بررسی پیامدهای آن بر کیفیت فرآیندهای آموزشی و یادگیری است. مبانی نظری پژوهش بر نظریه های سکوت سازمانی، جو سازمانی، و مدل های خلاقیت تکیه دارد. یافته های پژوهش های پیشین نشان می دهد که سکوت سازمانی، به ویژه از نوع دفاعی یا رضایتمندانه، می تواند منجر به کاهش انگیزه نوآوری، سرکوب ایده های جدید، کاهش یادگیری سازمانی، و در نهایت، رکود و کهنگی روش های آموزشی شود. در محیط های آموزشی که سکوت حاکم است، معلمان کمتر تمایل به پیشنهاد روش های تدریس نوین، ارائه بازخورد سازنده، یا مشارکت در تصمیم گیری ها دارند، که این امر مستقیما بر خلاقیت آموزشی تاثیر می گذارد. چالش های شناسایی و رفع سکوت، از جمله ساختارهای سلسله مراتبی خشک، فقدان اعتماد، ترس از تنبیه، و عدم وجود مکانیزم های ارتباطی موثر، نیز مورد بررسی قرار می گیرد. در نهایت، راهکارهای عملی و مبتنی بر شواهد برای شکستن سکوت سازمانی در مدارس، شامل تقویت فرهنگ اعتماد، ترویج بازخورد سازنده، تشویق مشارکت، توسعه مهارت های ارتباطی، و ایجاد فضایی امن برای ابراز ایده ها، به منظور ارتقاء خلاقیت آموزشی و تحول در نظام تعلیم و تربیت ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

سکوت سازمانی ، خلاقیت آموزشی ، مدارس ، جو سازمانی ، مشارکت کارکنان ، نوآوری ، اعتماد سازمانی ، فرهنگ سازمانی.