اثربخشی آموزش واقعیت درمانی بر علائم بدریخت انگاری بدنی، اضطراب سلامت و عملکرد خودمختار در افراد تراجنسیتی

مقدمه: افزایش علائم بدریخت انگاری بدنی و اضطراب سلامت و کاهش عملکرد خودمختار از مشکلات بسیار مهم افراد تراجنسیتی به شمار می روند. از همین روی؛ هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش واقعیت درمانی بر علائم بدریخت انگاری بدنی، اضطراب سلامت و عملکرد خودمختار در افراد تراجنسیتی بود. روش کار: این پژوهش از نوع روش تحقیق نیمه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه و به همراه پیگیری 2 ماهه بود. کلیه افراد تراجنسیتی که در نیمه اول سال 1403 ساکن شهر تهران بودند، جامعه آماری این مطالعه را تشکیل می دادند. با استفاده از روش نمونه گیری گلوله برفی، 30 نفر از این افراد انتخاب شدند و با استفاده از گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گروه گواه (15 نفر) قرار گرفتند. روی گروه آزمایش بسته آموزشی 7 جلسه ای واقعیت درمانی بر اساس کتاب تئوری انتخاب اجرا شد. آزمودنی ها در هر دو گروه در ابتدای پژوهش پرسشنامه نگرانی از بدشکلی بدن، پرسشنامه اضطراب سلامت و پرسشنامه عملکرد خودمختار را پاسخ دادند و پس از پایان مداخله برای دومین بار و پس از دو ماه از اتمام مداخله برای سومین بار پرسشنامه های مذکور را پر کردند. برای بررسی فرضیه پژوهش از تحلیل واریانس مختلط و آزمون تعقیبی بونفرونی بهره گرفته شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 22 تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که تفاوت معنی داری بین دو گروه آزمایش و کنترل در میزان کاهش نمرات علائم بدریخت انگاری بدنی (F=(2,27)=39/417, P<0/001) و اضطراب سلامت (F=(2,27)=5/931, P<0/001) و افزایش نمرات عملکرد خودمختار (F=(2,27)=18/323, P<0/001) از مرحله پیش آزمون تا مرحله پیگیری وجود دارد. نتیجه گیری: به صورت کلی می توان نتیجه گرفت که آموزش واقعیت درمانی بر کاهش علائم بدریخت انگاری بدنی و اضطراب سلامت و افزایش عملکرد خودمختار افراد تراجنسیتی تاثیرگذار است و این تاثیر تا دوره پیگیری تداوم دارد.

کلیدواژه ها:

افراد تراجنسیتی ، اضطراب سلامت ، عملکرد خودمختار ، علائم بدریخت انگاری بدنی ، واقعیت درمانی.