نقش مراقبین سلامت در شناسایی و پیگیری مشکلات تغذیه ای دانش آموزان

مقدمه: تغذیه صحیح یکی از عوامل اساسی در رشد و تکامل جسمانی، شناختی و روانی دانش آموزان است و اختلالات تغذیه ای می توانند آثار جبران ناپذیری بر سلامت حال و آینده آنان داشته باشند. مراقبین سلامت مدارس، به عنوان بخشی از تیم بهداشت مدارس، نقش مهمی در شناسایی و پیگیری مشکلات تغذیه ای دانش آموزان ایفا می کنند. هدف این پژوهش بررسی نقش مراقب سلامت در شناسایی و پیگیری مشکلات تغذیه ای دانش آموزان یکی از مدارس ابتدایی شهرستان اسلام آبادغرب در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود.روش کار: این مطالعه به روش توصیفی–تحلیلی و به صورت مقطعی انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان یک مدرسه ابتدایی (۳۰۰ نفر) و مراقب سلامت مدرسه بود. داده ها از طریق اندازه گیری شاخص های آنتروپومتریک (قد، وزن، نمایه توده بدنی)، پرسش نامه الگوی تغذیه ای، و مصاحبه نیمه ساختاریافته با مراقب سلامت جمع آوری گردید. تحلیل داده های کمی با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و آزمون های آماری توصیفی و تحلیلی انجام شد و داده های کیفی با روش تحلیل محتوای کیفی بررسی شدند.یافته ها: نتایج نشان داد ۹٪ از دانش آموزان کم وزن، ۶۴٪ دارای وزن طبیعی، ۱۵٪ اضافه وزن و ۱۲٪ چاق بودند. تنها ۳۴٪ از دانش آموزان مصرف روزانه میوه و سبزیجات به میزان توصیه شده داشتند و ۵۸٪ روزانه نوشیدنی های قندی مصرف می کردند. مراقب سلامت در شناسایی مشکلات تغذیه ای عملکرد مناسبی داشت (شناسایی ۱۱٫۷٪ موارد نیازمند ارجاع)، اما پیگیری ثانویه فقط در ۶۵٪ موارد انجام شد. مهم ترین موانع پیگیری شامل عدم همکاری والدین، مشکلات اقتصادی و کمبود وقت بود. ارتباط آماری معناداری بین مصرف منظم صبحانه و BMI طبیعی، و بین مصرف میوه و سبزیجات و کاهش خطر اضافه وزن مشاهده شد (p<۰.۰۵).نتیجه گیری: با توجه به شیوع نسبتا بالای مشکلات تغذیه ای، به ویژه اضافه وزن و چاقی، و وجود موانع در پیگیری موارد شناسایی شده، تقویت آموزش تغذیه، بهبود امکانات و زیرساخت های پیگیری، افزایش مشارکت والدین، و حمایت های تغذیه ای برای خانواده های کم برخوردار توصیه می شود. همچنین، افزایش نیروی مراقب سلامت یا کاهش تعداد مدارس تحت پوشش هر مراقب، می تواند کیفیت پیگیری ها را بهبود بخشد.

کلیدواژه ها:

مراقب سلامت ، تغذیه دانش آموزان ، شناسایی مشکلات تغذیه ای ، پیگیری ، مدرسه ابتدایی