بررسی رابطه بین نوآوری فرآیند و مزیت رقابتی در صنایع کوچک و متوسط

در فضای رقابتی و پویای کسب وکارهای امروزی، نوآوری فرآیند به عنوان یکی از ارکان اصلی تحول سازمانی و ارتقاء عملکرد رقابتی شناخته می شود. صنایع کوچک و متوسط (SMEs) که نقش حیاتی در رشد اقتصادی، اشتغال زایی و توسعه منطقه ای دارند، به دلیل محدودیت های منابع انسانی، مالی و تکنولوژیکی، بیش از پیش نیازمند بهره گیری از نوآوری های فرآیندی برای حفظ و توسعه جایگاه خود در بازار هستند. نوآوری فرآیند شامل به کارگیری روش های نوین در تولید، عملیات، فناوری اطلاعات و مدیریت منابع است که می تواند منجر به کاهش هزینه ها، افزایش کیفیت، بهبود بهره وری و ارتقاء انعطاف پذیری سازمانی شود.هدف اصلی این پژوهش، بررسی رابطه بین نوآوری فرآیند و مزیت رقابتی در صنایع کوچک و متوسط ایران است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق شامل مدیران، کارشناسان ارشد و صاحبان کسب وکارهای فعال در شرکت های کوچک و متوسط مستقر در شهرک صنعتی سمنان بوده و نمونه گیری به روش تصادفی طبقه ای انجام شده است. داده ها از طریق پرسشنامه ای استاندارد با تایید روایی صوری و محتوایی و پایایی (آلفای کرونباخ بالای ۰.۸۵) گردآوری شده اند. برای تحلیل داده ها از مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) با استفاده از نرم افزار SmartPLS بهره گرفته شد.یافته های پژوهش نشان داد که نوآوری فرآیند تاثیر مثبت و معناداری بر مزیت رقابتی دارد. به ویژه، نوآوری در حوزه های تولید ناب، دیجیتالی سازی فرآیندها، و به کارگیری فناوری های نوین اطلاعاتی منجر به افزایش توان پاسخ گویی به نیازهای بازار، بهبود کیفیت خدمات و محصولات، و ارتقاء چابکی سازمانی شده است. همچنین، شرکت هایی که به طور مستمر فرآیندهای عملیاتی خود را بازطراحی و بهینه سازی می کنند، توانایی بیشتری در خلق ارزش برای مشتریان و حفظ موقعیت رقابتی در بازار دارند.نتایج این پژوهش ضمن تایید نقش راهبردی نوآوری فرآیند در تقویت مزیت رقابتی، پیشنهادهایی کاربردی برای مدیران صنایع کوچک و متوسط ارائه می دهد؛ از جمله سرمایه گذاری هدفمند در فناوری های فرآیندی، آموزش کارکنان در زمینه تفکر نوآورانه، و ایجاد فرهنگ سازمانی مبتنی بر بهبود مستمر. همچنین، پژوهش حاضر زمینه ساز مطالعات آتی در حوزه های میان رشته ای مانند مدیریت دانش، چابکی سازمانی و تحول دیجیتال در کسب وکارهای کوچک خواهد بود.

کلیدواژه ها:

نوآوری فرآیند ، مزیت رقابتی ، صنایع کوچک و متوسط ، مدل سازی معادلات ساختاری ، تولید ناب ، تحول دیجیتال ، چابکی سازمانی