تحلیلی مبنایی بر فتاوی حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی) پیرامون «مالیت یافته های علمی» از رهگذر بررسی عناصر ایجاد مالیت

فتاوی آیت الله خامنه ای بیانگر آن است که در نگاه ایشان «یافته های علمی» می توانند عنوان «مال» را پذیرفته و آثار مترتب بر مالیت را داشته باشند؛ دیدگاهی که با برخی تلقیات فقها از عنوان یادشده و با عناصر به وجودآورنده آن هم خوانی ندارد. عنوان «مال» و مشتقات آن در برخی مباحث فقهی مانند بیع، رهن، سرقت و قضا به­کار رفته و موضوع حکم واقع شده است؛ اما معمولا بدون بیان چیستی آن. پرسش اصلی نوشتار پیش روی، این است که معیار یا معیارهای مالیت چیست؟ و مهم­تر اینکه آیا عنوان مال بر یافته ­های علمی و فرمول های برآمده از تحقیقات صدق می کند یا خیر؟ درصورت مثبت بودن پاسخ، احکام مترتب بر «مال»، بر این یافته­ ها نیز بار خواهد شد و در غیر این صورت، حساب آن­ها جدای از حکم اموال است. پژوهش حاضر برای دست­یابی به چیستی مال و معیارهای مالیت، نظرات لغت­دانان و فقها را با عنایت به عرف و کاربست شیوه­ های تحقیق مورد بررسی قرارداده و درنهایت این نتیجه حاصل شد که یافته ­های علمی و فرمول­های برآمده از تحقیقات، دست­کم حکما و بلکه موضوعا، از مصادیق مال محسوب می­شوند و احکام مترتب بر مال، برحسب مورد شامل یافته ­های علمی و تحقیقاتی نیز خواهد شد. مباحث این نوشتار را می توان به عنوان بخشی از مبانی فتاوی آیت الله خامنه ای درباره مالیت یافته های علمی به شمار آورد.

کلیدواژه ها:

آیت الله خامنه ای ، مفهوم مال ، مالیت شرعی ، یافته های علمی