بازشناسی مفهوم حریم در سلسله مراتب ورود به خانه در اقلیم گرم و مرطوب (بررسی تطبیقی خانه های بوشهر ایران و کوتای مالزی)

مفهوم حریم در اسلام به معنای جداسازی زندگی خصوصی از تعاملات بیرونی و نیز جداسازی زنان و مردان نامحرم است که باهدف تامین امنیت خانواده صورت می گیرد. حفظ حریم ازآن جهت حائز اهمیت بوده که انسان ها همواره نیازمند آرامش و احساس امنیت در زندگی خصوصی خود و محترم شمرده شدن حریم خویش از جانب دیگران هستند. با توجه به جمعیت شصت درصدی مسلمانان مالزی، موضوع حریم زندگی خصوصی در خانه های سنتی این کشور نیز حائز اهمیت است. این پژوهش بر آن است تا لایه های محرمیت در ورودی خانه های سنتی هر دو کشور را بررسی نماید. روش تحقیق این پژوهش توصیفی تحلیلی با استدلال منطقی داده های کیفی است. در این راستا با توجه به نزدیکی شرایط دینی و فرهنگی در کشور ایران و مالزی، به کمک مطالعات کتابخانه ای و بررسی های میدانی، مدارک خانه های دو کشور در مناطق بوشهر ایران و پراگ مالزی، مورد ارزیابی قرار گرفت. در این راه عناصر ایجادکننده محرمیت از مفاهیم دینی (قرآن و احادیث) و حوزه روان شناسی از قبیل سلسله مراتب ورودی و جانمایی فضاها جهت دسترسی مرد، زن و مهمان، در خانه ها مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. نتایج این مطالعه نشان می دهد که محرمیت در لایه های مختلف در جهت حفظ استقلال افراد و فضاها و تامین آسایش روحی و جسمی اعضا خانواده طراحی می شده که کاملا با منابع اسلامی مطابقت دارد. در هر دو منطقه سلسله مراتب دسترسی به صورت عرصه های عمومی، نیمه خصوصی و خصوصی وجود داشته؛ ولی میزان تفکیک عرصه ها با یکدیگر تفاوت دارد. حریم در خانه های بوشهر در ایران بیشتر ماهیت کالبدی و فیزیکی داشته و در خانه های مالزی بیشتر ماهیت ادراکی و ذهنی دارند.

کلیدواژه ها:

محرمیت ، خانه های سنتی ، ورودی ، بوشهر ، مالزی