بررسی تطبیقی جایگاه «حقوقدان به عنوان خبره» در نظام دادرسی ایران

این دیدگاه در جامعه حقوقی و قضایی کشورمان غلبه دارد که تنها جنبه های موضوعی دعوا را می توان به کارشناسی ارجاع داد و امور حکمی، تنها و منحصرا در صلاحیت دادرس پرونده بوده و قابل ارجاع به کارشناس (در مفهوم عام آن) نیست. این مقاله در صدد اثبات این فرضیه است که بهره گیری از حقوقدانان به عنوان خبره، می تواند دستیار مناسبی برای دادرس پرونده در تحلیل درست امور موضوعی و حکمی دعوا باشد. تقویت این دیدگاه، با توجه به تراکم بسیار زیاد و نامتعارف پرونده ها در دادگستری، به سرعت دادرسی و افزایش تعداد تصمیمات علمی و درست منجر خواهد شد. در عین حال، باید جنبه های منفی و زیانبار نظریه بررسی و کنترل شود تا بهره گیری از حقوقدانان به عنوان خبره موجب بروز مشکلات مانند تبانی، فساد، سوء استفاده و.. نگردد. باید توجه داشت که کمک حقوقدان، هرگز به معنای تصمیم گیری قاطع وی در دعوا نبوده و این قاضی پرونده است که با لحاظ تمامی جهات، اسباب و ادله و از جمله نظریه حقوقدان، رای مقتضی را صادر می کند؛ بدون اینکه ملزم به تبعیت از نظریه مذکور باشد.در این مقاله، موضوع جایگاه «حقوقدان به عنوان خبره» با در نظر گرفتن آنچه که در قوانین فدرال مرتبط با آیین دادرسی مدنی و ادله اثبات دعوا در ایالات متحده مقرر شده و نیز رویه قضایی فدرال این کشور، مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته و نهایتا راهکارهای عملی و اجرایی برای نظام حقوقی ایران ارایه می شود.

کلیدواژه ها:

امور حکمی ، خبره ، نظریه حقوقدانان ، مطالعه تطبیقی ، امور موضوعی