بازنگاهی بر ویژگی های مکتب خانه در آینه خاطرات میرزا حسن رشدیه، عبدالله مستوفی و سیدحسن تقی زاده

هدف از پژوهش حاضر، بازنگاهی بر ویژگی های مکتب خانه به عنوان یکی از مهم ترین بسترهای آموزشی و تربیتی ایران معاصر، از رهگذر بررسی خاطرات و تجربه زیسته سه تن از موثرین بر نظام آموزشی ایران و روشنفکران ایران معاصر، یعنی میرزا حسن رشدیه، عبدالله مستوفی و سیدحسن تقی زاده می باشد. برای این منظور، کتب حاوی خاطرات افراد مذکور از ایامی که در مکتب-خانه ها مشغول به تحصیل بوده اند، به شیوه کتابخانه ای مطالعه و به شیوه توصیفی کدگذاری شده است. یافته های پژوهش ذیل سه عنوان کلی محتوای آموزشی در مکتب خانه، روش های تربیتی و تدریس در مکتب خانه و ویژگی های مکتبدار تنظیم گشته است. طبق نتایج پژوهش، از جمله ویژگی های مکتب خانه می توان به دشواری متون درسی، رایج بودن محتوای دینی و الهی به عنوان متون درسی، به کارگیری رویکردهای آموزشی حفظ محور توسط مکتبداران، آزادی عمل مکتبدار در به کارگیری شیوه های آموزش و تدریس، عدم همخوانی علاقه دانش آموزان و فراگیران با شیوه ها و روش های تدریس و غیره اشاره کرد. بی شک برای ترسیم یک وضعیت مطلوب و اصلاح نظام آموزشی در عصر حاضر، نگاه به مسیرهای طی شده و نتایج آن، کمک شایانی می تواند به اصلاح و بهبود نظام آموزشی کنونی نماید.

کلیدواژه ها:

مکتبخانه ، میرزا حسن رشدیه ، عبدالله مستوفی ، سیدحسن تقی زاده