نقش تحول دیجیتال در نوآوری های آموزشی: مدل مفهومی و پیشایندها

عصر حاضر با شتاب بی سابقه تحولات فناورانه، نیاز به دگرگونی های عمیقی را در کلیه حوزه های حیات بشری، از جمله نظام های آموزشی، ایجاب کرده است. در این میان، تحول دیجیتال نه صرفا استفاده از ابزارهای فناورانه، بلکه رویکردی جامع برای بازاندیشی و طراحی مجدد فرآیندها، مدل ها و فرهنگ سازمانی با بهره گیری از قابلیت های فناوری های دیجیتال است. این مقاله با هدف بررسی نقش تحول دیجیتال به عنوان نیروی محرکه اصلی نوآوری های آموزشی تدوین شده است. مقاله حاضر پس از مرور مبانی نظری تحول دیجیتال و نوآوری آموزشی، یک مدل مفهومی برای تبیین ارتباط میان پیشایندهای تحول دیجیتال، خود فرآیند تحول دیجیتال و پیامدهای آن در قالب نوآوری های آموزشی ارائه می دهد. این مدل نشان می دهد که عوامل متعددی در سطوح مختلف (سازمانی، انسانی، فناورانه، و محیطی) به عنوان پیشایند، زمینه ساز یا مانع تحول دیجیتال در نهادهای آموزشی هستند و این تحول به نوبه خود منجر به ظهور انواع نوآوری ها در حوزه های پداگوژی، محتوا، ارزیابی، مدیریت و دسترسی به آموزش می شود. در این مقاله، با استناد به تحقیقات صورت گرفته در زمینه تحول دیجیتال و نوآوری های آموزشی، به ویژه در بافتار ایران، پیشایندهای کلیدی این فرآیند مورد بحث و تحلیل قرار می گیرند. این مقاله با ارائه چارچوبی نظری، می تواند به درک عمیق تر نقش تحول دیجیتال در آینده آموزش کمک کرده و راهنمایی برای سیاست گذاران، مدیران و دست اندرکاران نظام آموزشی فراهم آورد تا با شناسایی و مدیریت پیشایندها، بستر لازم را برای تحول دیجیتال و به دنبال آن، تسهیل و تسریع نوآوری های آموزشی مهیا سازند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: تحول دیجیتال ، نوآوری آموزشی ، مدل مفهومی ، پیشایندها ، فناوری آموزشی ، نظام آموزشی ایران.