بررسی عدم قطعیت موجود در پروفیل ژئوتکنیکی مسیر تونل و نقش آن در بروز نشست های سطحی (مطالعه موردی پروژه خط ۲ متروی تبریز)

حفاری تونل های مترو، درشهرهای بزرگ و پرجمعیت با چالش های اساسی از جمله حفظ پایداری زمین در زمان حفاری و جلوگیری از نشست های ناخواسته همراه است. نشست زمین یکی از مسائل اساسی در حفاری تونل کم عمق در زمین های نرم می باشد. این پدیده می تواند تاثیرات قابل توجهی بر روی سازه ها و تاسیسات مجاور داشته و اهمیت اندازه گیری و بررسی عوامل موثر بر آن را نمایان سازد. برآورد میزان نشست زمین در حفاری تونل ها بر اساس پارامترهای ژئوتکنیکی انجام می شود، با این حال، عدم قطعیت موجود در داده های ژئوتکنیکی می تواند منجر به خطاهای قابل توجهی در مدل های شبیه سازی شود. در این مقاله در ابتدا به بررسی تاثیر عدم قطعیت موجود در پروفیل ژئوتکنیکی و تاثیر آن بر نشست و حتی ریزش موجود در مسیر شرقی خط ۲ متروی تبریز که در سنگ نرم مارن در حال حفاری می باشد، پرداخته شده است. در بخش دوم تاثیر پارامترهای ژئوتکنیکی بر میزان نشست با استفاده از مدل سازی دو بعدی در نرم افزار PLAXIS۲D تحلیل شده است. نتایج نشان می دهد وجود لایه بسیار سست ماسه ای در قسمت بالایی تونل و عدم امکان تشخیص آن با مطالعات پایه ژئوتکنیک منجر به اضافه حفاری و وقوع ریزش سطح زمین در محدوده مورد بررسی گردیده است. از سوی دیگر بر مبنای آنالیز حساسیت انجام یافته کاهش چسبندگی و زاویه اصطکاک لایه فوقانی تونل و همچنین افزایش مدول الاستیسیته لایه ای که تونل در داخل آن حفاری می شود بیشترین تاثیر در افزایش نشست در مسیر تونل را داشته است.

کلیدواژه ها:

ریزش تونل ، نشست زمین ، تحلیل حساسیت ، پارامترهای ژئوتکنیکی ، مدلسازی دو بعدی