ارزیابی اثرات زیست محیطی حذف چاه های جذبی فاضلاب بر ظرفیت برد و وضعیت آب زیرزمینی شهر تهران (مطالعه موردی: ارزیابی شبکه جمع آوری و بازچرخانی فاضلاب)

اگرچه تغییر اقلیم و گرمایش جهانی اثرات قابل توجهی بر الگوی بارش، کمیت و کیفیت و تعاملات آب سطحی و زیرزمینی و در نتیجه فرونشست زمین داشته است، اما باید اضافه کرد علاوه بر آن خشک و نیمه خشک بودن کشور ایران، سرعت بالای شهرنشینی باعث شده است، جهت تامین آب شرب شهرها، بیش از ۵۰ درصد وابسته به آب های زیرزمینی گردیم؛ و در نهایت فاضلاب از طریق سیستم چاه های جذبی به زمین منتقل گردد، که این امر موجب آلودگی منابع آب زیرزمینی می شود. برای رفع مشکل تامین آب و جلوگیری از آلودگی آب های زیرزمینی، چند سالی است طرح بازچرخانی فاضلاب و استفاده مجدد در دست اجرا قرار گرفته است، تا با جلوگیری از ورود پساب به آب زیرزمینی، این آب مجددا، تصفیه و مورد استفاده قرار گیرد. آنچه در این طرح کمتر مورد توجه قرار گرفته است، بحث ظرفیت برد و رابطه ای نا متعادل میان سرعت برداشت آب زیرزمینی و با بازگشت، احیا، جایگزینی و به بیان دیگر عدم تغدیه مجدد زمین (برداشت از منابع آب زیرزمینی بیش از ظرفیت برد و جلوگیری از عدم بازگشت پساب به منابع آب زیرزمینی) می باشد. لذا در این پژوهش به ارزیابی اثرات محیط زیستی پروژه بازچرخانی فاضلاب بدون در نظر گرفتن وضعیت ظرفیت برد حال حاضر آب زیرزمینی یعنی تراز منفی، و تبعات جلوگیری از شارژ و تغذیه این منابع آبی پرداخته شده است. بر اساس پیشینه و نتایج این پژوهش، پروژه بازچرخانی پساب و فاضلاب در صورت عدم جبران کسری های حاصل از برداشت از منابع آب های زیرزمینی و عدم تغذیه مصنوعی آبخوان ها و منابع زیرزمینی، با توجه به نفوذ ناپذیر بودن شهرها نسبت به جذب آب، باعث اختلال در خدمات اکوسیستمی، تاب آوری و ضد شکنندگی شده است، و لذا می توانند تبدیل به یکی از عوامل فرونشست زمین گردد.

کلیدواژه ها:

تراز منفی آب های زیرزمینی ، ارزیابی اثرات محیط زیستی ، پروژه بازچرخانی فاضلاب ، ظرفیت برد