بررسی نشانه شناختی ارزش و روابط سلبی عناصر طبیعت در قرآن کریم بر پایه نشانه‎شناسی لایه ای

در نشانهشناسی لایهای متن قرآن کریم به عنوان منبع لایزال معارف الهی سطوح و لایههای معنایی متفاوتی دارد و متن این کتاب مقدس شبکهای باز از لایههای متنی متعدد است. ساختار درونی هر لایه که از عناصر، دلالتها و معانی متفاوتی تشکیل شده، بر اساس روابط لایهای آن کشف می‎شود. در مباحث نشانهشناسی جدید ثابت شده است که بررسی متون مختلف که زنجیرهای از نشانه‎های گسترده است، می‎تواند به خوانشی تازه از متن منجر شود. در این راستا پژوهش حاضر در صدد است به بررسی ابعاد معنایی و نشانهشناختی عناصر طبیعت و روابط سلبی میان آنها در متن قرآن کریم بپردازد تا پیامهایی را که خداوند از طریق این عناصر و روابط معنادار بین آنها به انسان منتقل نموده، رمزگشایی کند. برای تحقق این مهم، در این جستار با توسل به رویکرد نشانهشناسی لایهای به عنوان چارچوب نظری تحقیق و به روش توصیفی-تحلیلی به بررسی نمونههایی از آیات قرآن کریم پرداخته شده است. نتایج تجزیه و تحلیل دادهها در لایههای متنی متعدد قرآن کریم حاکی از آن است که متن این کتاب مقدس از لایههای ساختاری سلسلهمراتبی تشکیل شده است که خود لایههای مفهومی بزرگتر را در بر میگیرد. ازآنجاکه درک عنای عناصر در متن با توجه به محیط و بافت قابل تفسیر است، نشانهشناسی لایهای به عنوان یک انگاره میانرشتهای میتواند ابزاری ارزشمند و مفید برای بازنمایی معنایی رمزگان در متن قرآن مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

نشانه شناسی لایه ای ، قرآن کریم ، روابط سلبی ، عناصر طبیعت ، لایه معنایی